در فرض تحقق اشتباه قاضي منجر به بازداشت شخص متهم و مطالبه خسارت از كميسيون مربوط ،چنانچه اشتباه
در تاريخي مقدم بر تاريخ تصويب قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ١٣٩٢حادث شده ولي تاريخ احراز آن
مؤخر بر تاريخ تصويب قانون مذكور باشد؛ مثﻼ اشتباه در سال ١٣٩٠حادث شده و در سال ١٣٩٥تحقق آن به
موجب رأي مرجع باﻻتر احراز شده است ،آيا امكان مطالبه خسارت وجود دارد؟ به عبارت ديگر مﻼك براي
قابليت استماع درخواست ،تاريخ حدوث اشتباه است يا تاريخ احراز آن؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۱۳۴۱ مورخ ۱۴۰۲/۰۴/۲۴
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر احمد محمدي باردئي
استعلام
پاسخ
جبران خسارت از بازداشت شدگاني كه با صدور حكم برائت يا قرار منع پيگرد قطعي ،بيگناهي آنان اثبات
مي شود ،در اصل يكصد و هفتاد و يكم قانون اساسي جمهوري اسﻼمي ايران و در ماده ٥٨قانون مجازات اسﻼمي
مصوب ١٣٧٠و سپس در ماده ١٣قانون مجازات اسﻼمي مصوب ١٣٩٢مورد حكم قرار گرفت و آنچه در مواد
٢٥٥تا ٢٦١قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ١٣٩٢در اين خصوص وضع شده است ،از حيث ماهوي متضمن
وضع قاعده جديدي نيست؛ بلكه صرفاً ناظر بر شكل و نحوه جبران خسارت است .مطابق ماده ٢٥٧قانون آيين
دادرسي كيفري ،بازداشت شدگان بيگناه بايد ظرف شش ماه از تاريخ ابﻼغ رأي قطعي حاكي از بيگناهي خود،
درخواست جبران خسارت وارده را به كميسيون استاني تقديم كنند؛ بنابراين در فرض سؤال كه تاريخ بازداشت
متهم بيگناه قبل از ﻻزماﻻجرا شدن قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ١٣٩٢بوده و حكم برائت يا قرار منع
تعقيب قطعي بعد از ﻻزماﻻجرا شدن اين قانون صادر شده است ،مشمول مقررات مواد ٢٥٥تا ٢٦١قانون پيشگفته
است.
دكتر احمد محمدي باردئي
اداره کل حقوقی قوه قضاییه