نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۲۴۶ مورخ ۱۴۰۲/۰۴/۲۴

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۲۴۶ مورخ ۱۴۰۲/۰۴/۲۴، شماره پرونده ۱۴۰۲-۱۶۸-۲۴۶، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۲/۲۴۶تاریخ ۱۴۰۲/۰۴/۲۴شماره پرونده ۱۴۰۲-۱۶۸-۲۴۶ ـ كتیر ۱۴۰۲

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۲۴۶ مورخ ۱۴۰۲/۰۴/۲۴

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر احمد محمدي باردئي

استعلام

با عنايت به مواد ٢٧٨و ٢٦٥قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ١٣٩٢نظر به اينكه قانونگذار در رابطه با
پروندههاي مطروحه در دادسرا يا دادگاه اعﻼم نموده ...» :هرگاه به علت جرم نبودن عمل ارتكابي قرار منع تعقيب
صادر و به هر دليلي قطعي شود ،نميتوان بار ديگر متهم را به همان اتهام تعقيب كرد «...
قانونگذار در مواد يادشده در خ صوص جرم نبودن عنوان اتهامي مورد درخواست رسيدگي تكليفي بيان نموده؛ ولي
در عمل رويههاي متهاتفي در دادسرا و دادگاه مورد عمل ميباشد بدين نحو كه:
الف -چنانچه عمل ارتكابي جرم نباشد و منتهي به صدور قرار منع تعقيب گردد ،چه موضوع جرائم تا درجه ٦
بوده يا درجه ٧و ٨برخي از همكاران محترم قضايي در صورتي كه شخص مدعي تقاضاي تجويز مجدد رسيدگي
را نمايد ،شروع به رسيدگي و اتخاذ تصميم مقتضي مينمايند و برخي ديگر با عنايت به متن صريح قانون موضوع
را كان لم يكن تلقي و پرونده را مختومه مينمايند .با توجه به اختﻼف عمل ،نظريه آن اداره محترم را جهت
بهرهبرداري همكاران اعﻼم فرماييد.
ب -چنانچه شخص مدعي ،ادله اي جهت اثبات ادعايش ارائه نموده و همكار محترم قضايي دادسرا يا دادگاه با توجه
به درجه مجازات جرم اعﻼمي به جهت جرم نبودن عمل مورد اشاره اقدام به صدور قرار منع تعقيب نمايد ،در
صو رتي كه مجدداً همان اتهام را با ادله جديد مورد تقاضاي رسيدگي قرار دهد ،آيا مجوزي براي طرح مجدد
موضوع ميباشد؟

پاسخ

با عنايت به اصول حقوق كيفري و صراحت حكم مقنن در صدر ماده ٢٧٨قانون آيين دادرسي كيفري مصوب
١٣٩٢كه همسو با اصول مذكور است ،در موردي كه علت صدور قرار منع تعقيب ،جرم نبودن عمل ارتكابي )به
مفهوم رفتار موضوع ماده ٢قانون مجازات اسﻼمي مصوب (١٣٩٢باشد ،قرار مذكور پس از قطعي شدن تا زماني
كه به يكي از طرق قانوني فوقالعاده شكايت از آراء نقض نشده است اعتبار امر مختوم داشته و به استناد بند »چ«
ماده ١٣قانون موصوف نميتوان متهم را به لحاظ همان رفتار هر چند تحت عنوان ديگري مجدداً مورد تعقيب
قرار داد؛ اما در فرضي كه علت صدور قرار منع تعقيب ،فقدان يا عدم كفايت دليل باشد ،با عنايت به قسمت اخير

ماده ٢٧٨قانون پيشگفته پس از قطعيت قرار و در صورت كشف دليل جديد بر وقوع جرم يا ارتكاب آن توسط
متهم ،تعقيب مجدد متهم مطابق ترتيب مقرر در اين ماده فقط براي يك بار ديگر امكانپذير است.

دكتر احمد محمدي باردئي
اداره کل حقوقی قوه قضاییه