نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۸۵ مورخ ۱۴۰۲/۰۴/۱۱

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۸۵ مورخ ۱۴۰۲/۰۴/۱۱، شماره پرونده ۱۴۰۲-۳/۱-۸۵، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۲/۸۵تاریخ ۱۴۰۲/۰۴/۱۱شماره پرونده ۱۴۰۲-۳/۱-۸۵ ـ حتیر ۱۴۰۲

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۸۵ مورخ ۱۴۰۲/۰۴/۱۱

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر احمد محمدي باردئي

استعلام

-١چنانچه يكي از مالكان مشاع )وراث قهري( ملكي را به صورت مفروز به شخص ثالث بفروشد و پس از طرح
دعواي خلع يد و قلع و قمع بنا توسط ديگر وراث ،رأي صادره از جمله در خصوص قلع اعيان احداثي خريدار به
اجرا درآيد ،حكم معامله بايع كه مازاد يا برابر سهم مشاع خود را فروخته است ،چيست؟ چنانچه به دليل وسعت
پﻼك ثبتي و كثرت مالكان مشاع تشخيص و شناسايي مالكان و تعداد آنان و در نتيجه ميزان مالكيت مشاعي هر
يك ممكن نباشد ،آيا اين معامله صحيح است؟ در صورت عقيده به بطﻼن معامله ،آيا مشمول رأي وحدت رويه
شماره ٨١١مورخ ١٤٠٠/٤/١هيأت عمومي ديوان عالي كشور است؟ اگر عقيده به اعمال خيارات قانوني باشد،
با توجه به اينكه بيش از سي سال از تاريخ معامله ميگذرد ،آيا خريدار ميتواند غرامات حاصله را به استناد
مقررات عام حاكم مطالبه كند؟
-٢همانگونه كه مستحضريد وفق مقررات قانون اجراي احكام مدني مصوب ،١٣٥٦بويژه ماده ١١٤اين قانون
فروش مال از طريق مزايده به عمل ميآيد؛ از طرف ديگر به موجب بند »ب« ماده ٣٦قانون احكام دائمي
برنامههاي توسعه كشور مصوب ،١٣٩٥معامﻼت اوراق بهادار ثبت شده خارج از فرآيند سازمان بورس و اوراق
بهادار بياعتبار دانسته شده اس ت؛ با توجه به تعارض موجود و با لحاظ آنكه توقيف سهام توسط اجراي احكام
مدني تا زمان مزايده فرآيندي طوﻻني است و ارزش سهام مدام در حال تغيير است ،سهام توسط واحد اجراي
احكام مدني چگونه بايد به فروش برسد؟

پاسخ

-١سؤال به نحو مطرح شده موردي و ناظر به مصداق خاص است و با توجه به ماده » ٣دستورالعمل نحوه استعﻼم
حقوقي و پاسخ به آن در قوه قضاييه مصوب «١٩/٩/١٣٩٨اين اداره كل از پاسخگويي به سؤالهاي مصداقي يا
مربوط به پرونده خاص معذور است و تشخيص مصداق بر عهده مرجع رسيدگيكننده است.
-٢هرچند در توقيف و فروش سهام شركتهاي سهامي بايد مقررات قانون اجراي احكام مدني مصوب ١٣٥٦؛ از
جمله اقدام از طريق مزايده رعايت شود؛ اما با توجه به ماده ١١٥اين قانون از آنجا كه سازمان بورس و اوراق
بهادار ،محلي براي فروش سهام است كه توسط دولت ايجاد شده و مرجع قانوني عرضه و فروش سهام
شركتها ست ،لذا چنانچه سهام قابل عرضه در بازار بورس و اوراق بهادار باشد ،در اجراي ماده يادشده و همچنين

بند »ب« ماده ٣٦قانون احكام دائمي برنامههاي توسعه كشور مصوب ١٣٩٥بايد در همان محل و طبق ساز و
كار تعيينشده براي اين مرجع عرضه و فروخته شود.

دكتر احمد محمدي باردئي
اداره کل حقوقی قوه قضاییه