نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۴۴۱ مورخ ۱۴۰۴/۰۸/۱۳

نخست .چنانچه وضعيت يكي از زوجين از نوع اختلال در هويت جنسي باشد و در واقع امر ،هويت جنسي فرد با
جنسيت وي در هنگام تولد منطبق ،اما داراي تمايلات جنس مخالف باشد و خود را داراي جنسي ديگر بداند ،بر
خلاف آنچه در فرض سؤال آمده است ،چنين فردي دو جنسه محسوب نميشود و صرف وجود چنين اختلالي سبﺐ
بطلان عقد نكاح نيست؛ همچنانكه از اسباب فسخ نكاح نيز محسوب نميشود؛ مگر آنكه تدليس و يا تخلف از شرط
صفت صورت گرفته باشد؛ همچنين بروز چنين اختلالي در زوج ،ميتواند از موجبات طلاق عسر و حرجي موضوع
ماده ١١٣٠قانون مدني باشد.
دوم .چنانچه فرد داراي اختلال در هويت جنسي در اجراي بند ١٨ماده ٤قانون حمايت خانواده مصوب ١٣٩١
عمل جراحي تغيير جنسيت انجام دهد؛ از زمان تغيير جنسيت ،عقد نكاح وي منحل ميشود.
سوم .در صورتي كه جنس واقعي فرد متفاوت از جنس ظاهري او باشد و عمل جراحي صرفاً آنچه را كه مستور
بوده است كشف كند؛ آنچنانكه در مسأله دوم از جلد دوم تحريرالوسيله مرحوم امام خميني )ره( فصل مسائل
مستحدثه ،بخش تغيير جنسيت آمده است ،آثار جنس واقعي مترتﺐ شده و نكاح با چنين فردي محكوم به بطلان
است.