با عنايت به آني بودن جرم تغيير كاربري اراضي زراعي و باغها و از آنجا كه تشخيص زمان وقوع بزه براي تعيين
مرور زمان ،امري ضروري است در تغيير كاربري به نحو احداث بنا يا استخر و مانند آن ،آيا زمان گودبرداري و
حفاري ملاك است و يا زمان شروع به احداث بنا يا استخر؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۱۳۸ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۱
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
با لحاظ رأي وحدت رويه شماره 822مورخ 1401/3/31هيأت عمومي ديوان عالي كشور و عنايت به اينكه
بزه تغيير غير مجاز كاربري اراضي زراعي و باغ ها موضوع قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغها مصوب
1374با اصلاحات و الحاقات بعدي جرم مستمر محسوب نميشود و به موجب ماده ) 10الحاقي (1385قانون
يادشده و دستورالعمل تعيين مصاديق تغيير كاربري غير مجاز موضوع ماده 10آن قانون ،هرگونه اقدام از قبيل
ايجاد بنا و تأسيسات ،برداشتن يا افزايش شن و ماسه ،گودبرداري ،خاكريزي مصوب 1386/6/13وزير جهاد
كشاورزي مصداق تغيير كاربري غير مجاز محسوب شده است ،عنصر مادي اين جرم در زماني محقق ميشود
كه اقدامات اوليه انجام و سبب تغيير كاربري غير مجاز شده است.
بر اين اساس در فرض استعلام ،با انجام عملياتي كه ملك را از وضعيت زراعي و يا باغي خارج ميكند؛ مانند
گودبرداري يا خاكريزي ،بزه مذكور واقع شده و مبدأ مرور زمان محسوب ميشود و تداوم عمليات ساخت و
ساز و احداث و تكميل بنا در ملك تغيير كاربري داده شده ،در تعيين تاريخ وقوع جرم تأثيري ندارد.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه