نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۶ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۳

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۶ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۳، شماره پرونده ۱۴۰۴-۱۲۷-۲۶، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۴/۲۶تاریخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۳شماره پرونده ۱۴۰۴-۱۲۷-۲۶ ـ عخرداد ۱۴۰۵

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۶ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۳

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

در صورتي كه دعواي شركت يا قائممقام وي )اداره تصفيه امور ورشكستگي( عليه متوفي مطرح شود و مستلزم اداي
قسم استظهاري در آخرين مرحله باشد ،خواهشمند است در خصوص نوع ،شيوه اجرا و شخص اجراكننده آن اعلام
نظر فرماييد .آيا نماينده بايد به مانند شخص حقيقي ،سوگند استظهاري قطعي و متكي به علم ادا كند و يا آنكه سوگند
از نوع نفي علم است؟

پاسخ

اولاً ،با توجه به اطلاق عنوان مدعي در ماده ١٣٣٣قانون مدني كه شامل شخص حقوقي نيز ميشود و نظر به ماده
٥٨٨قانون تجارت مصوب ١٣١١كه مقرر داشته است »شخص حقوقي ميتواند داراي كليه حقوق و تكاليفي شود
كه قانون براي افراد قائل است ، « ...در موردي كه اتيان سوگند استظهاري مقتضي باشد ،دادگاه ميتواند از نماينده
شخص حقوقي درخواست كند تا بر بقاء حق خود عليه متوفي سوگند ياد كند؛ زيرا دليلي وجود ندارد كه در فرض
سؤال ،اتيان سوگند استظهاري منتفي شود.
ثانياً ،در خصوص دعواي اداره تصفيه امور ورشكستگي عليه متوفي ،هر چند اداره يادشده قائممقام قانوني ورشكسته
است ،اما در ماهيت ،متفاوت از نمايندگي شخص حقوقي )مانند مدير شركت( است؛ زيرا اين اداره به موجب قانون
صرفاً براي تصفيه امر ورشكستگي وظايفي را عهدهدار ميشود و مدير و كاركنان اين اداره وظايف آن را ايفا ميكنند؛
از سوي ديگر ،چنانچه تاجر ورشكسته شخص حقيقي باشد ،خود وي اصيل است و امكان حضور دارد و در موردي
كه شخص حقوقي باشد ،همين امر در مورد مديران آن صدق ميكند ،بنابراين ،در خصوص اتيان سوگند استظهاري
توسط مديران و كاركنان اداره تصفيه امور ورشكستگي شبهه جدي وجود دارد و به دليل آنكه حكم سوگند استظهاري
حكمي شرعي است ،به سبب سكوت قانوني در اين خصوص ،بايد مطابق اصل يكصد و شصت و هفتم قانون اساسي
و ماده ٣قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب ١٣٧٩و بر اساس منابع معتبر
اسلامي يا فتاوي معتبر رفتار شود.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه