نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۷۷ مورخ ۱۴۰۴/۰۸/۲۵

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۷۷ مورخ ۱۴۰۴/۰۸/۲۵، شماره پرونده ۱۴۰۴-۲۱۸-۲۷۷، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۴/۲۷۷تاریخ ۱۴۰۴/۰۸/۲۵شماره پرونده ۱۴۰۴-۲۱۸-۲۷۷ ـ حآبان ۱۴۰۴

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۷۷ مورخ ۱۴۰۴/۰۸/۲۵

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

شخص »الف« دعوايي به خواسته مطالبه خسارت به مبلغ ده ميليون ريال به طرفيت شخص »ب« در دادگاه
صلح شهرستان خوي مطرح كرده و مدعي است وفق قرارداد ،از خوانده كه ساكن سنندج است ،بذر را در
شهرستان خوي خريداري كرده و تحويل گرفته است؛ دادگاه صلح شهرستان خوي به اعتبار محل اقامت خوانده،
قرار عدم صلاحيت به شايستگي محاكم صلح سنندج صادر كرده است؛ دادگاه اخير نيز جلسه رسيدگي برگزار و
به بي حقي خواهان اظهار نظر كرده است؛ خواهان پرونده به اين رأي اعتراض و ضمن تجديد نظرخواهي ،ايراد
عدم صلاحيت را مطرح و اعلام نموده است محل اجراي قرارداد شهرستان خوي است؛ با ارجاع پرونده به شعبه
ششم دادگاه تجديدنظر استان ،اين دادگاه معتقد است ايراد عدم صلاحيت وارد بوده و ميبايست دادگاه صلح
شهرستان خوي به موضوع رسيدگي ميكرد.
در چنين فرضي ،آيا اين دادگاه ميتواند قرار عدم صلاحيت به شايستگي دادگاه صلح خوي صادر كند و يا با
توجه به حكم تبصره ٤ماده ١٢قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب ١٤٠٢كه مقرر ميدارد :در مورد دادگاههاي
صلح واقع در حوزه هاي قضايي دو استان و نيز اختلاف بين دادگاه صلح و دادسراها يا دادگاههاي حقوقي يا
كيفري يا بخش حوزه قضايي دو استان ،حل اختلاف با شعبه اول دادگاه تجديدنظر استاني است كه مرجع قضايي
آن استان آخرين قرار عدم صلاحيت را صادر نموده است ،بايد پرونده از طريق شعبه اول دادگاه تجديدنظر استان
كردستان تعيين تكليف شود؟ شيوه حل اختلاف و تعيين صلاحيت در اين پرونده چگونه است؟

پاسخ

در فرض سؤال كه دادگاه ص لح واقع در حوزه قضايي يك استان قرار عدم صلاحيت به شايستگي دادگاه صلح
واقع در حوزه قضايي استان ديگر صادر كرده و دادگاه اخير اقدام به رسيدگي و صدور حكم كرده و با
تجديدنظرخواهي و اعتراض تجديدنظرخواه )خواهان بدوي( به عدم صلاحيت محلي دادگاه بدوي ،دادگاه
تجديدنظر اعتراض را وارد دانسته است؛ وفق ماده ١٧قانون شوراي حل اختلاف مصوب ،١٤٠٢موضوع مشمول
ماده ٣٥٢قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب ١٣٧٩است و مرجع تجديدنظر

ضمن نقض حكم ،پرونده را به مرجع صالح ارسال مينمايد و از آنجا كه اختلاف صلاحيت بين دادگاههاي صلح
دو استان محقق نشده است و دادگاه تجديدنظر در مقام حل اختلاف اقدام نكرده است ،موضوع منصرف از بند
»ب« تبصره ٤ماده ١٢قانون شوراي حل اختلاف مصوب ١٤٠٢است.
شايسته ذكر است ،با توجه به ملاك بند ١ماده ٣٧١قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور
مدني مصوب ،١٣٧٩دادگاه تجديدنظر استان در صورتي ميتواند در اجراي ماده ٣٥٢اين قانون رأي دادگاه
بدوي را به لحاظ عدم صلاحيت محلي نقض كند كه در دادگاه بدوي نسبت به صلاحيت محلي ايراد شده و دادگاه
به آن توجه نكرده باشد.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه