با عنايت به قسمت اخير تبصره ذيل بند ٢٤ماده ٥٥قانون شهرداري مصوب ١٣٣٤با اصلاحات و الحاقات بعدي
كه مطب پزشكان را به عنوان واحد تجاري محسوب نميكند و با توجه به ماده واحده قانون محل مطب پزشكان
مصوب ١٣٦٦كه مقرر ميدارد »فعاليت شغلي پزشكان و صاحبان حرف وابسته در ساختمان مسكوني و تجاري
ملكي و اجاري بلامانع است« و با لحاظ مفاد رأي وحدت رويه شماره ٥٧٧مورخ ١٣٩٦/٦/٢١هيأت عمومي
ديوان عدالت اداري كه فعاليت شخصي پزشكان و ديگر حرف وابسته در ساختمان هاي مسكوني ،تجاري و ملكي
و اجارهاي را بلامانع دانسته است ،آيا محاسبه و اخذ عوارض از درمانگاهها ،داروخانهها ،دفاتر كار پيراپزشكان،
آزمايشگاهها بر مبناي تعرفه تجاري و عوارض سالانه كسب و پيشه از محل هاي مذكور با عنوان تعرفه تغيير كاربري
از مسكوني به تجاري ،براي صاحبان حرف پزشكي يادشده داراي وجاهت قانوني است؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۹۰ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۱
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
اولاً ،به موجب ماده واحده قانون محل مطب پزشكان مصوب ١٣٦٦و نيز قسمت اخير تبصره ذيل بند ٢٤ماده ٥٥
قانون شهرداري مصوب ١٣٣٤با اصلاحات و الحاقات بعدي ،داير كردن مطب و حرف وابسته در محل مسكوني از
نظر قانوني به عنوان استفاده تجاري محسوب نشده است و وفق رأي وحدت رويه شماره ٥٧٦مورخ
١٣٧١/٧/١٤هيأت عمومي ديوان عالي كشور ،اماكن استيجاري مطب پزشكان كه براي خدمات تخصصي پزشكي
و معالجه بيماران مورد استفاده واقع ميشود ،محل كسب و پيشه و تجارت محسوب نميشود؛ رأي شماره ٥٧٧
مورخ ١٣٩٦/٦/٢١هيأت عمومي ديوان عدالت اداري نيز همسو با آن صادر شده است.
ثانياً ،تغيير كاربري املاك در محدوده شهري بر عهده كميسيون موضوع ماده ٥قانون تأسيس شوراي عالي شهرسازي
و معماري ايران مصوب ١٣٥١با اصلاحات و الحاقات بعدي است.
با توجه به مستندات پيشگفته ،مطالبه و اخذ عوارض تحت عنوان عوارض تغيير كاربري از مسكوني به تجاري
براي صاحبان حرف پزشكي ،فاقد وجاهت قانوني است؛ اما عوارض مشاغل يادشده مطابق مقررات مربوطه ،قابل
مطالبه و وصول است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه