نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۹۴ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۸

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۹۴ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۸، شماره پرونده ۱۴۰۴-۱/۷-۲۹۴، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۴/۲۹۴تاریخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۸شماره پرونده ۱۴۰۴-۱/۷-۲۹۴ ـ عبهمن ۱۴۰۴

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۹۴ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۸

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

بر اساس مفاد بند يك ماده 87قانون برنامه ششم توسعه اقتصادي ،اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران
مصوب ، 1395دولت موظف است اقدامات لازم براي اجراي صحيح و بهموقع قانون جامع خدماترساني به ايثارگران
مصوب 1386با اصلاحات و الحاقات بعدي را به عمل آورده اعتبار كافي را در بودجه سنواتي پيشبيني نمايد و كليه
آييننامه هاي اجرايي آن را حداكثر تا شش ماهه سال اول اجراي قانون برنامه تصويب و ابلاغ نمايد .همچنين بند »د«
اين ماده در صدد اصلاح ماده 21قانون جامع خدماترساني به ايثارگران مصوب 1386با اصلاحات و الحاقات بعدي
برآمده است كه بر اساس ماده 21قانون اخيرالذكر ،بيست و پنج درصد از نيازهاي استخدامي و تأمين نيروهاي مورد
نياز تمامي دستگاهها؛ اعم از رسمي ،پيماني ،قراردادي و شركتي ميبايست به ايثارگران اختصاص يابد .به رغم تصريح
قانون برنامه ششم يادشده به عنوان قانون بالادستي ،قانونگذار در بند »د« تبصره 20قانون بودجه سال 1400كل كشور
و بند »و« تبصره 20قانون بودجه سال 1401كل كشور ،در اجراي بند »د« ماده 87قانون برنامه ششم توسعه،
دستگاههاي مشمول ماده 2قانون جامع خدماترساني به ايثارگران را مكلف كرده است تا نسبت به تبديل وضعيت
استخدامي ايثارگران اقدام نمايند .همانگونه كه مستحضريد هرگونه اقدام سازمان صدا و سيما در اجراي بند »و« تبصره
20قانون بودجه سال 1401كل كشور نيازمند تأمين اعتبار لازم بوده و در صورت عدم تأمين اعتبار اقدامي متصور
نبوده و ميبايست از اعتبارات ديگر بخشهاي سازمان صدا و سيما از جمله برنامهسازي و تعمير و نگهداري فرستندهها
پرداخت شود .ضمن آنكه ،اجراي مفاد ماده 87قانون برنامه ششم يادشده نيازمند تصويب آييننامه توسط دولت بوده
كه اين امر نيز انجام نشده ا ست .از آنجا كه زمان اجراي بند »د« تبصره 20قانون بودجه سال 1400كل كشور و بند
»و« تبصره 20قانون بودجه سال 1401كل كشور سپري شده و اين حكم مجدداً در سال 1402تنفيذ نشده است ،اين
امر بدين معناست كه تكليف يادشده صرفاً به اين دو سال مقيد بوده و خارج از آن حكم ،قانون برنامه ششم بايد به
عنوان قانون بالادستي در خصوص ايثارگران اجرا شود .با توجه به توضيحات پيشگفته ،از آنجا كه متن مواد قانوني
بايد به عنوان يك كل نگريسته شود و در مواد قانوني ،هرگونه اقدام در اين زمينه نيازمند تأمين اعتبار و تصويب آييننامه
توسط دولت دانسته شده است و با توجه به وضعيت خاص سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران كه بودجه
خود را به عنوان كمك ،زيان دريافت ميكند ،آيا اين سازمان ميتواند بدون تأمين اعتبار از سوي دولت ،تمامي نيروهاي
ايثارگر خود را تبديل وضعيت نمايد؟ آيا ميتوان گفت مهلت استفاده از مفاد بند »د« تبصره 20قانون بودجه سال

1400كل كشور و بند »و« تبصره 20قانون بودجه سال 1401كل كشور ،پس از مدت ياد شده نيز جريان دارد و به
ديگر سنوات هم سرايت ميكند؟

پاسخ

اولاً ،تبديل وضعيت ايثارگران موضوع بند »د« تبصره 20قانون بودجه سال 1400كل كشور و بند »و« تبصره
20قانون بودجه سال 1401كل كشور ،مقيد به تأمين اعتبار نشده است؛ هرچند در مقرره نخست براي اجراي
آن ،اعتبار خاصي پيش بيني شده بود؛ ضمن آنكه ،عليالاصول تبديل وضعيت اشخاصي كه تحت هر عنواني
داراي رابطه استخدامي ميباشند ،مستلزم تأمين اعتبار مستقلي نميباشد؛ بر اين اساس ،سازمان صدا و سيماي
جمهوري اسلامي ايران نيز همانند ديگر دستگاههاي اجرايي موضوع ماده 5قانون مديريت خدمات كشوري
مصوب 1386با اصلاحات و الحاقات بعدي ،مكلف به اجراي مفاد مقررههاي صدرالذكر در تبديل وضعيت
ايثارگران مشمول در بازه زماني مذكور در اين قوانين ميباشد.
ثانياً ،با عنايت به اينكه اجراي احكام مندرج در قوانين بودجه كشور ،مربوط به همان سال است و اين امر در
قوانين بودجه سالهاي 1400و 1401كل كشور تصريح شده است و با لحاظ رديف 137قانون فهرست قوانين
و احكام نامعتبر در حوزه ايثارگران مصوب 1404و منسوخ دانستن بند »و« تبصره 20قانون بودجه سال 1401
كل كشور ،احكام مندرج در مقررات صدرالذكر مربوط به همان سال اجراي قانون است و به سنوات بعدي قابل
تسري نيست؛ اما از آنجا كه در شق 3بند »و« تبصره 20قانون بودجه سال 1401كل كشور ،مقرر شده است
كه افرادي كه تا پايان بهمن ماه 1400در دستگاه ذي ربط مشغول به كار بوده اند ،مشمول اين قانون هستند؛ آن
عده از مشمولاني كه وفق مقررات قانوني؛ از جمله بندهاي صدرالذكر و دستورالعمل شماره 13758مورخ
1400/3/19سازمانهاي اداري و استخدامي و برنامه و بودجه كشور در خصوص نحوه اجراي بند »د« تبصره
20قانون بودجه 1400كل كشور ،از شرايط قانوني لازم براي تبديل وضعيت برخوردار ميباشند؛ اما تاكنون
تبديل وضعيت آنان انجام نشده است ،عدم تمديد حكم مقرر در قانون بودجه سال 1401در قوانين بودجه
سالهاي بعد و يا عدم پيشبيني مقرره مشابهي در اين زمينه ،مسقط حق مكتسبه آنان نيست و تبديل وضعيت
اين افراد مطابق شرايط قانوني بلامانع است.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه