نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۲۹۷ مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۲۵

مطابق مفاد ماده 165قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392و ماده 258قانون آيين دادرسي دادگاههاي
عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب ،1379در موارد اعتراض به نظرات كارشناسي صرفاً به بررسي توسط
ديگر كارشناسان و در صورت نياز به بررسي بيشتر بر فرد بودن تعداد كارشناسان و امكان احراز اكثريت در
نظرات كارشناسي تأكيد شده و به لزوم افزايش تعداد كارشناسان در اظهار نظر كارشناسي اشاره نشده است.
در اين خصوص استدلالهايي مطرح ميشود مبني بر اينكه افزايش عددي آراي موافق يا مخالف در كميسيونهاي
با تعداد بيشتر ،دليل بر قوت نظر كارشناسي خواهد بود؛ در حالي كه اين استدلال از نظر اصول آماري مبتني بر
تعداد خام آرا بدون توجه به نسبت منطقي تركيب اعضا بوده و در فرضي كه دو نوبت كميسيون برگزار ميشود،
عملاً تعداد نظرات متخصصان كميسيون بعدي از جمع نظرات دو كميسيون قبلي كمتر خواهد بود .همچنين با توجه
به اهميت كيفيت كارشناسي همواره تلاش ميشود از كارشناسان خبره و با تجربه در كميسيونهاي نوبت اول
استفاده شود و افزايش تعداد اعضا و محدوديت كارشناسان با تجربه ،عملاً موجب تنوع بيشتر ديدگاهها و تشتت
آرا و در نتيجه ،دشواري در رسيدن به اجماع ميشود و با رعايت عدم تكراري بودن كارشناسان كه در نوبتهاي
قبل در جلسه شركت كردند ،چه بسا كيفيت جلسات كارشناسي تحت تأثير قرار گيرد.
با عنايت به مراتب فوق و به منظور اتخاذ رويهاي منطبق با موازين قانوني و جلوگيري از بروز تعارض در فرآيند
رسيدگي و همچنين جلوگيري از اطاله دادرسي و كاهش هزينههاي مراجعان و افزايش كيفيت نظرات كارشناسي،
خواهشمند است در خصوص پرسشهاي زير اعلام نظر فرماييد:
-1آيا در صورت اعتراض به نظر كميسيونهاي كارشناسي ،افزايش تعداد كارشناسان و ارجاع پرونده به
كميسيونهايي با اعضاي بيشتر ،الزام قانوني دارد؟
-2در صورتي كه نظر كميسيون بدوي با رعايت ضوابط مقرر؛ از جمله فرد بودن تعداد كارشناسان و احراز
اكثريت آرا صادر شده باشد ،آيا رسيدگي به اعتراضات وارده بدون افزايش تعداد كارشناسان و با حفظ تعداد
اعضاي پيشين امكانپذير است؟