نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۰۹ مورخ ۱۴۰۴/۰۸/۰۷

دهيد:
-١آيا گيرنده و شخصي كه چك در وجه وي صادر شده است ،ميتواند چك را از طريق ظهرنويسي با درج
اين عب ارت كه » كليه حقوق اين چك منتقل شد« و يا به طريقي غير از ظهرنويسي و به موجﺐ برگي جداگانه،
به ثالث انتقال دهد؟
-٢در صورتي كه چك يادشده قابليت انتقال دارد ،آيا وفق بند ٣ماده ٢٩٢و ماده ٢٩٣قانون مدني تبديل تعهد
صورت گرفته و تضمينها و تعهدات سابق به تعهد لاحق تعلق نخواهد گرفت؟ آيا تضمينات و تعهداتي كه بين
صادركننده چك و گيرنده چك به ثبت نرسيده است؛ مانند آنكه ،صادركننده چك ميبايست پس از تنظيم سند
رسمي انتقال نسبت به ثبت و كارسازي وجه چك اقدام كند و چنين سندي هنوز تنظيم نشده است ،در رابطه
صادركننده و منتقلاليه )ثالثي كه چك به وي منتقل شده است( ،مؤثر است؟
ﭘاسﺦ:
١و -٢اولاً ،به موجﺐ تبصره يك )اصلاحي (١٤٠٠ماده ٢١مكرر )الحاقي (١٣٩٧قانون صدور چك مصوب
١٣٥٥با اصلاحات و الحاقات بعدي ،ثبت چك در سامانه صياد ،شرط اعتبار و شمول قوانين مربوط بر چنين
سندي است و در صورت عدم ثبت در اين سامانه ،چك ماهيت تجاري خود را از دست ميدهد و دارنده
نميتواند از مزاياي اسناد تجاري؛ از جمله ظهرنويسي استفاده كند و در چنين فرضي ،روابط طرفين تابع عمومات
قانون مدني است.
ثانياً ،با توجه به بند پيشگفته ،از آنجا كه در فرض سؤال چك در سامانه صياد ثبت نشده است ،ظهرنويسي آن
به معناي مصطلح قانوني ،امكانپذير نيست و روابط طرفين در انتقال چك تابع عمومات قانون مدني است.