به موجﺐ ماده ١١قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز مصوب ١٣٩٢با اصلاحات و الحاقات بعدي» :قوه قضاييه
و سازمان تعزيرات حكومتي حسﺐ مورد ،موظفند به منظور تسريع در رسيدگي به پروندهها و پيشگيري از
ارتكاب جرم قاچاق كالا و ارز اقدامات زير را به عمل آورند:
الف -اختصاص شعﺐ ويژه جهت رسيدگي به جرايم قاچاق كالا و ارز توسط رئيس قوه قضاييه ،«...با عنايت
به اينكه وفق صدر ماده ٤٤اين قانون» :رسيدگي به جرايم قاچاق كالا و ارز سازمانيافته و حرفهاي ،قاچاق
كالاهاي ممنوع و قاچاق كالا و ارز مستلزم حبس و يا انفصال از خدمات دولتي در صلاحيت دادسرا و دادگاه
انقلاب است «...و با توجه به عدم تشكيل اين شعﺐ ويژه و اصل صلاحيت ذاتي دادگاه انقلاب در رسيدگي به
پروندههاي مربوط به قاچاق كالا و ارز ،در حال حاضر به اين پروندهها چگونه رسيدگي ميشود؟ آيا دادگاه
انقلاب ميتواند از رسيدگي استنكاف كرده و پرونده را با صدور قرار عدم صلاحيت به نزديكترين دادگاه ويژه
ارسال كند و يا به لحاظ اصل صلاحيت ذاتي دادگاه انقلاب در رسيدگي به پروندههاي قاچاق كالا و ارز ،رسيدگي
توسط شعﺐ دادگاه انقلاب بلامانع است؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۱۵ مورخ ۱۴۰۴/۰۸/۱۷
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
از صدر مواد ٤٤ ،١١و ٤٥قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز مصوب ١٣٩٢با اصلاحات و الحاقات بعدي و
دستورالعمل تفويض اختيار به رؤساي كل دادگستري مبني بر تعيين ويا اختصاص شعبه يا شعبي از دادگاهها
براي رسيدگي به جرايم قاچاق كالا و ارز و صدور حكم مبني بر تبديل جزاي نقدي به حبس مصوب
١٣٩٨/٧/١٦و ماده ٥٦٦قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ١٣٩٢و جزء يك ذيل بند »الف« ماده يك آييننامه
شيوه تشكيل شعﺐ تخصصي مراجع قضايي مصوب ،١٣٩٨/٢/٢٨چنين مستفاد است كه هدف مقنن از بند
»الف« ماده ١١قانون صدرالذكر ،تخصيص شعبه يا شعبي از دادگاه انقلاب براي رسيدگي تخصصي به جرايم
قاچاق كالا و ارز؛ از جمله با هدف تسريع در رسيدگي به اين پروندهها است و نه ايجاد دادگاههاي اختصاصي؛
بر اين بنياد ،با عنايت به صلاحيت ذاتي دادگاههاي انقلاب وفق صدر ماده ٤٤قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز
در رسيدگي به جرايم قاچاق كالا و ارز؛ به لحاظ وحدت دادگاه صالح )دادگاه انقلاب( در رسيدگي به پروندههاي
جرايم قاچاق كالا و ارز ،صدور قرار عدم صلاحيت از سوي برخي از شعﺐ اين دادگاه به شايستگي نزديكترين
شعﺐ ويژه تخصيصيافته براي رسيدگي به اين جرايم ،فاقد وجاهت قانوني است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه