نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۳۱ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۱۶

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۳۱ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۱۶، شماره پرونده ۱۴۰۴-۱۶۸-۳۳۱، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۴/۳۳۱تاریخ ۱۴۰۴/۱۰/۱۶شماره پرونده ۱۴۰۴-۱۶۸-۳۳۱ ـ كدی ۱۴۰۴

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۳۱ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۱۶

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

چنانچه در پرونده كيفري با موضوع نزاع دسته جمعي ،متهمان به تحمل يك سال حبس تعزيري محكوم شوند و سپس
نسبت به همديگر اعلام رضايت قطعي كنند ،آيا ميتوانند از مزاياي ماده 48٣قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1٣٩2
استفاده كنند و يا آنكه محكومان يادشده نسبت به همديگر شاكي و مدعي خصوصي محسوب نميشوند و مشمول ماده
يادشده نميباشند؟

پاسخ

مطابق ماده 10قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ،1٣٩2شاكي كه حق شكايت و انصراف از آن را دارد،
بزهديده اي است كه از وقوع جرم متحمل ضرر و زيان شده و تعقيب مرتكب را درخواست مي كند .جرم شركت
در نزاع جمعي موضوع ماده 615قانون مجازات اسلامي )تعزيرات( مصوب 1٣75مستلزم ارتكاب اعمال عمدي
از ناحيه تمامي شركتكنندگان است و با توجه به عدم امكان جمع دو وصف مرتكب جرم و بزهديده در شخص
واحد ،شركتكنندگان در نزاع جمعي حق شكايت و انصراف از اين بزه را ندارند؛ اما با توجه به تبصره 2ماده
615يادشده ،در مورد رفتارهاي مجرمانه مستقل از نفس نزاع جمعي؛ مانند ايراد ضرب و جرح ،بزهديده ميتواند
با لحاظ رأي وحدت رويه شماره 56مورخ 1٣52/7/27هيأت عمومي ديوان عالي كشور اقدام به شكايت و
مطالبه ضرر و زيان كند .بر اين اساس ،در فرض سؤال ،صرفاً بزهديده اخيرالذكر ميتواند پس از قطعيت حكم از
شكايت خود صرفنظر كند و محكومعليه نيز به استناد آن از دادگاه صادركننده حكم قطعي ،اعمال ماده 48٣
قانون آيين دادرسي كيفري و تخفيف مجازات تعزيري را درخواست كند.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه