نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۷۰ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۹

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۷۰ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۹، شماره پرونده ۱۴۰۴-۷۵-۳۷۰، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۴/۳۷۰تاریخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۹شماره پرونده ۱۴۰۴-۷۵-۳۷۰ ـ حبهمن ۱۴۰۴

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۳۷۰ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۹

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

-1مطابق ماده 13آييننامه تبصره 10ماده 10قانون الزام به ثبت رسمي معاملات اموال غير منقول مصوب
،1404/3/21ثبت تشريفات قانوني انتقال؛ »با امكان رهگيري پرداخت عوض قراردادي« امكانپذير است؟
چنين شرطي معاملات ديگر از جمله صلح و هبه كه بدون »عوض قراردادي« انجام مي گيرد را ناديده گرفته و
در عمل موجب عدم امكان ثبت رسمي اين قسم معاملات ميشود -2 .در ماده 14آييننامه يادشده پيشبيني
شده است كه سامانه بايد به نحوي طرحي شود كه به طور صريح در زمان انجام عمل حقوقي» ،عدم انتقال رسمي
مالكيت و امكان ابطال عمل حقوقي« در قرارداد منعكس و پيش از امضاي قرارداد از طريق پيامك به منتقلاليه
اعلام شود؛ در اين ماده قيد مدت عدم امكان انتقال لحاظ نشده است و اين امر با اصول حاكم بر قراردادها و
حق خريدار بر امكان انتقال مبيع در تعارض است.

پاسخ

-1با توجه به اينكه وفق بند »ث« ماده يك آييننامه تبصره 10ماده 10قانون الزام به ثبت رسمي معاملات
اموال غيرمنقول مصوب 1404/3/21اعمال حقوقي عبارت است از اعمال حقوقي موضوع ماده يك قانون
يادشده و اين اعمال حقوقي؛ اعم از عقود معوض و غير معوض است ،حكم ماده 13آييننامه يادشده كه بر انتقال
عوض قراردادي صرفاً از طرق قابل رهگيري به صورت الكترونيكي؛ از قبيل واريز از طريق شبكه بانكي يا
ا نتقال خودرو يا ملك با رعايت تشريفات قانوني و صرفاً به حساب منتقل اليه يا به نام وي تأكيد دارد ،ناظر به
مواردي است كه قرارداد معوض بوده و نوع عوض هم وجه نقد يا انتقال خودرو يا ملك باشد؛ بنابراين در فرضي
كه اعمال حقوقي موضوع ماده يك قانون به صورت غير معوض باشد ،درج عوض قراردادي ،موضوعاً منتفي
است.
-2حكم مقرر در ماده 14آييننامه اجرايي تبصره 10ماده 10قانون يادشده مصوب 1404/3/21مشابه حكم
مقرر در تبصره 10ماده 10قانون الزام به ثبت رسمي معاملات اموال غيرمنقول مصوب 1403است .در واقع،
مقنن به موجب تبصره 10ماده 10يادشده ،چنين انتقالي را انتقال رسمي تلقي نكرده است؛ به همين سبب در

تبصره 2ماده 2آيين نامه اجرايي يادشده ،دسترسي دفاتر اسناد رسمي براي درج اعمال حقوقي موضوع تبصره
10ماده 10قانون منتفي دانسته شده است و به همين جهت امكان ابطال آن در آينده ،امري متصور و محتمل
است؛ بنابراين برخلاف آنچه در فرض استعلام آمده است ،حكم تبصره 10ماده 10قانون و همچنين ماده 14
آييننامه اجرايي اين تبصره ،متضمن عدم امكان انتقال نميباشد تا از اين حيث عدم درج مدت عدم انتقال با ايراد
مواجه باشد.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه