به صراحت مواد ١٣و ١٩آييننامه مالي شهرداريها مصوب ١٣٤٦/٤/١٢با اصلاحات و الحاقات بعدي ،اموال
منقول و غير منقول شهرداري بايد صرفاً از طريق مزايده به فروش برسد و در صورتي كه طرف مقابل شهرداري،
مؤسسات و شركتهاي وابسته به دولت باشد ،وفق ماده ١٩آييننامه يادشده ،توافق طرفين و تأييد شوراي شهر
براي انتقال مالكيت امري ضروري است .از طرفي مطابق بند ٦ماده ٥٥قانون شهرداري مصوب ١٣٣٤با
اصلاحات و الحاقات بعدي كمك به مؤسسات بهداشتي ،تعاوني و فرهنگي مانند پرورشگاه ،درمانگاه،
شيرخوارگاه ،آسايشگاه معلولين ذهني ،كتابخانه ،كودكستان و امثال آن امري مجاز است و شهرداري با تصويب
شوراي شهر ميتواند اراضي متعلق به خود را با حفظ مالكيت به صورت رايگان به منظور احداث بنا و استفاده
در اختيار مؤسسات مزبور قرار دهد.
با عنايت به مقررات قانوني پيشگفته ،آيا حكم مقرر در بند ٦ماده ٥٥قانون شهرداري شامل اقدامات فرهنگي
ارگانهاي دولتي نيز ميشود؟ به عنوان مثال ،آيا شهرداري ميتواند اموال غير منقول خود را براي انجام اقدامات
فرهنگي به صورت رايگان و با حفظ مالكيت ،در اختيار ناحيه مقاومت بسيج قرار دهد؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۰۶ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۳
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
نخست .قانونگذار در بند ٦ماده ٥٥قانون شهرداري مصوب ١٣٣٤با اصلاحات و الحاقات بعدي ،شهرداري را
به اجراي تبصره يك ماده ٨قانون تعليمات اجباري )قانون راجع به آموزش و پرورش عمومي اجباري و مجاني
مصوب ١٣٢٢با اصلاحات بعدي؛ با لحاظ رديف ٣٧٥قانون الغاي برخي قوانين از تاريخ ١٣١٠/١/١تا
١٣٢٨/١٢/٢٩مصوب (١٣٩٦و تأسيس مؤسسات فرهنگي و بهداشتي و تعاوني و همچنين كمك به »اين قبيل
مؤسسات« و مساعدت مالي به آنها مكلف دانس ته و در ذيل اين بند به شهرداري اين اختيار را داده است كه با
تصويب انجمن شهر ،اراضي و ابنيه متعلق به شهرداري را با حفظ مالكيت به رايگان و يا با شرايط معين در اختيار
اين قبيل مؤسسات قرار دهد؛ هر چند عبارت »اين قبيل مؤسسات« در اين بند اطلاق دارد؛ اما با لحاظ برخي
مصاديق مؤسسات و انجمنهاي مذكور در بند ٦ماده ٥٥يادشده ،از سياق اين بند چنين مستفاد است كه حكم
آن ناظر بر آن قسم مؤسسات فرهنگي است كه در ماهيت امر و به عنوان وظيفه اصلي به منظور اشاعه فرهنگ
و ارائه خدمات فرهنگي تأسيس شدهاند و صرف انجام برخي فعاليتهاي فرهنگي در كنار ديگر وظايف تخصصي
و سازماني محوله ،نميتواند موجب و مجوزي براي استفاده از حكم ذيل بند ٦ماده ٥٥قانون شهرداري مصوب
١٣٣٤با با اصلاحات و الحاقات بعدي باشد.
دوم .با توجه به ماده ٣دستورالعمل نحوه استعلام حقوقي و پاسخ به آن در قوه قضاييه مصوب ،١٣٩٨/٩/١٩
تطبيق حكم قانون بر برخي مصاديق؛ از جمله مصداق مذكور در استعلام ،از وظايف اين اداره كل خارج است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه