نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۰۷ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۱

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۰۷ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۱، شماره پرونده ۱۴۰۴-۹/۱۶-۴۰۷، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۴/۴۰۷تاریخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۱شماره پرونده ۱۴۰۴-۹/۱۶-۴۰۷ ـ حخرداد ۱۴۰۵

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۰۷ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۱

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

از آنجا كه در ماده ٥٦قانون حمايت از خانواده و جواني جمعيت مصوب ١٤٠٠و دستورالعمل اجرايي اين ماده
مصوب ١٤٠٢/٢/٥رئيس محترم قوه قضاييه در خصوص شرايط قاضي ويژه كميسيون سقط قانوني جنين حكم
خاصي پيش بيني نشده است ،آيا انتصاب بانوان داراي پايه قضايي از طرف رئيس محترم دادگستري استان داراي
وجاهت است؟ به عبارت ديگر با توجه به صدور حكم توسط قاضي عضو كميسيون ،آيا قاضي ويژه بايد از بين
قضات مرد انتخاب شود؟

پاسخ

اولاً ،محدوديت مقرر در صدر ماده واحده قانون شرايط انتخاب قضات دادگستري مصوب ١٣٦١با اصلاحات و
الحاقات بعدي در خصوص اعطاي پايه قضايي به بانوان و نيز استثنائات وارد بر اين محدوديت در تبصره ٥
اصلاحي ١٣٧٤اين قانون ،مربوط به تصدي سمتهاي قضايي در »مراجع قضايي« و »دادگستري« است و قابل
تسري به كميسيونها؛ از جمله كميسيون سقط قانوني موضوع ماده ٥٦قانون حمايت از خانواده و جواني جمعيت
مصوب ١٤٠٠نميباشد .ضمن آنكه در ماده ٢٨دستورالعمل اجرايي اين ماده مصوب ١٤٠٢/٢/٥رئيس محترم
قوه قضاييه ،صرفاً شرط داشتن حداقل چهار سال سابقه خدمت قضايي ،تأهل و داشتن فرزند و تسلط به مباني
فقهي و حقوقي سقط جنين و سپري كردن دورههاي آموزشي مذكور در بند »الف« ماده ٣١اين دستورالعمل،
براي قضات عضو اين كميسيون قيد شده است و »مرد بودن« شرط نشده است.
ثانياً ،حكم مقنن در ماده ٩دستورالعمل اجرايي ماده ٥٦قانون حمايت از خانواده و جواني جمعيت مصوب
١٤٠٢/٢/٥رئيس محترم قوه قضاييه كه در صورت عدم امكان تشخيص روابط ولايت از طريق اسناد هويتي،
شناسنامه ،عقدنامه يا حكم قانوني ،تصميمگيري نهايي در خصوص احراز رابطه ولايت را با قاضي ويژه عضو
اين كميسيون دانسته است ،نيز به منزله صدور رأي از سوي قاضي ياد شده نمي باشد؛ زيرا وظيفه اين كميسيون
صدور مجوز سقط جنين در صورت احراز هر يك از شرايط مذك ور در بندهاي »الف«» ،ب« و »ج« ماده ٥٦

قانون است و به همين سبب است كه در ذيل ماده ٩دستورالعمل اجرايي ياد شده به اين موضوع تصريح شده
است كه حتي در صورت فقدان اسناد راجع به ولايت ،رسيدگي در كميسيون موضوع ماده متوقف نميشود.
باتوجه به مراتب پيشگفته ،عضويت بانوان داراي پايه قضايي در كميسيون موضوع ماده ٥٦قانون حمايت از
خانواده و جواني جمعيت مصوب ١٤٠٠با منع قانوني مواجه نيست.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه