با توجه به ماده ٩٨قانون مجازات اسلامي مصوب ١٣٩٢كه مقرر داشته است» :عفو ،همه آثار محكوميت را منتفي ميكند ،لكن
تأثيري در پرداخت ديه و جبران خسارت زيان ديده ندارد« و نظر به اطلاق اين ماده كه شامل عفو عمومي و همچنين عفو
موردي ميشود ،چنانچه محكومعليه واجد شرايط محكوميت تبعي ،با عقو مقام معظم رهبري به يكي از مناسبتهاي ملي يا
مذهبي آزاد و در محدوده زماني مقرر در ماده ٢٥قانون يادشده ،مرتكب جرم تعزيري عمدي از درجه يك تا شش شود ،آيا
مقررات تكرار جرم در مورد وي قابل اعمال است؟ به عبارت ديگر ،آيا عفو موجب اعاده حيثيت كامل محكومعليه شده و وي
را از شمول مقررات تكرار جرم در مورد جرايم جديد ارتكابي پس از شمول عفو نيز خارج مي سازد و يا آنكه تكرار جرم از
شمول ماده ٩٨مذكور خارج است و اين ماده صرفاً ناظر به محكوميتهاي تبعي و تكميلي است و شامل تكرار جرم نميشود؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۱۵ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۳۱
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
اولاً ،مقصود از عفو در تبصره ٣ماده ٢٥قانون مجازات اسلامي مصوب ،١٣٩٢عفو خصوصي موضوع ماده ٩٦اين
قانون است كه به پيشنهاد رئيس محترم قوه قضاييه و موافقت مقام معظم رهبري اعطاء ميشود و موجب زوال آثار
مجازات نيست؛ مگر آنكه تصريح شده باشد؛ اما عفو موضوع ماده ٩٨قانون مجازات اسلامي ،عفو عمومي است كه
مطابق ماده ٩٧همين قانون از سوي قانونگذار اعطاء ميشود و از آنجا كه به تصويب قوه مقننه ميرسد ،موجب زوال
آثار جرم و محكوميت است.
ثانياً ،با توجه به آنچه در بند فوق آورده شد و با لحاظ قسمت اخير بند »ث« ماده ١٣٤قانون مجازات اسلامي )اصلاحي
( ١٣٩٩و تبصره ٣ماده ٢٥همين قانون ،عفو خصوصي در حكم اجراي مجازات است و اثر تبعي محكوميت پس از
سپري شدن مدتهاي مقرر در ماده ٢٥قانون يادشده از زمان عفو رفع ميشود و به موجب ماده ١٣٧همين قانون،
چنانچه شخص از زمان عفو تا حصول اعاده حيثيت مرتكب جرم عمدي تعزيري درجه يك تا شش شود ،مشمول
مقررات تكرار جرم تعزيري خواهد بود.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه