-1آيا انعقاد قرارداد خصوصي كارفرما با كارگر به استناد ماده 10قانون مدني و يا عمومات حاكم بر قراردادها
و اخذ تضاميني مانند سفته يا چك و يا معرفي ضامن براي هزينه هاي آموزش ،تعهد خدمت و يا ايمني وسايل
كارگاه؛ مازاد بر تضامين قانوني مندرج در قانون كار مصوب ،1369داراي وجاهت قانوني است؟
-2آيا كارفرما مي تواند در صورت پايان قرارداد كار به سبب استعفاي كارگر با رعايت مهلت قانوني و يا در
فرض اخراج كارگر ،پرداخت حقوقي قانوني وي و تسويه حساب با كارگر را به تأمين تضامين فوق موكول
نموده و يا آنكه حقوق قانوني كارگر را با تضامين يادشده تهاتر كند؟ آيا در چنين فرضي كارفرما بايد حقوق
متعلقه را پرداخت كند و سپس دعواي مطالبه خسارات را نزد مرجع ذيصلاح مطرح و سپس تضامين يادشده
را وصول و استيفا كند؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۱۸ مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۲۶
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
-1از ماده 8قانون كار مصوب 1369چنين مستفاد است كه درج هرگونه شرط در قرارداد كار كه نافي حقوق
قانوني كارگر و يا موجب محدوديت وي در برخورداري از مزاياي مقرر در اين قانون شود ،ممنوع است؛ بنابراين
در فرض استعلام ،چنانچه اخذ سفته ،چك يا ضامن از كارگر در زمان انعقاد قرارداد كار به منظور نفي يا تحديد
حقوق كارگر در خصوص هزينههاي آموزش يا تعهد خدمت يا ايمني وسايل كارگاه باشد ،با توجه به آمره بودن
مقررات مربوط ،صحيح نبوده و فاقد اعتبار است.
-2از مواد 24 ،22 ،21و 27قانون كار مصوب 1369چنين مستفاد است كه پرداخت مطالبات و حقوق قانوني
كارگر در پايان )خاتمه( قرارداد كار ،وظيفه قانوني كارفرما است و صرف وجود اختلاف با كارگر و يا ادعاي
كارفرما مبني بر مطالبه خسارت ،نافي تكليف قانوني وي مبني بر پرداخت حقوق قانوني )مطالبات( كارگر و
موجب تأخير يا تعلل در پرداخت اين مطالبات نميباشد؛ بديهي است تحقق تهاتر در ديون ،مستلزم وجود شرايط
قانوني مقرر در مواد 294تا 299قانون مدني است كه در فرض استعلام با توجه به توضيحات پيشگفته ،اين
امر منتفي است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه