نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۳۳ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۸

دهيد:
-1در مواردي كه موضوع دعوا واقعه حقوقي تفكيكناپذيري مانند فوت و يا ولادت باشد ،آيا دعواي اعتراض
ثالث نسبت به اين امر از سوي ديگر ذينفعان واقعه قابل استماع است؟
-2در صورتي كه در دعواي مستقلي ديگر ورثه اين خواسته را مطرح كنند ،آيا دادگاه مفاد دادنامه قطعي سابق
در خصوص احراز تاريخ واقعه فوت را مد نظر قرار ميدهد؟ در صورت ترتيب اثر ندادن به مفاد حكم و احراز
فوت در تاريخ اعلامي توسط خواهان و ابطال سند سجلي ،چنانچه به صدور گواهي حصر وراثت منتهي شود،
آيا نام و مشخصات خواهان دعواي نخست نيز به عنوان ورثه درج خواهد شد؟
ﭘاسﺦ:
1و -2اولاً ،مطابق مواد 359 ،308و 404قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني
مصوب ،1379آرايي كه در مراحل واخواهي ،تجديدنظر و فرجامخواهي صادر ميشود ،حسب مورد فقط نسبت
به واخواه ،واخوانده ،تجديدنظرخواه و تجديدنظرخوانده و يا فرجامخواه و فرجامخوانده مؤثر است و شامل
اشخاصي كه واخواهي ،تجديدنظرخواهي و يا فرجامخواهي نكردهاند ،نميشود؛ اما با توجه به قسمت اخير مواد
فوق الذكر ،در صورتي كه رأي صادره قابل تجزيه و تفكيك نباشد ،نسبت به اشخاصي كه مشمول حكم صادره
بوده؛ اما حسب مورد واخواهي ،تجديدنظرخواهي و يا فرجامخواهي نكرده اند ،تسري خواهد داشت .مقصود از
تسري آن است كه اين اشخاص از رأي صادره استفاده كنند؛ بنابراين در صورتيكه رأي به نفع ايشان نباشد،
استفاده از رأي غير قابل تجزيه هم منتفي است؛ بر اين اساس ،در فرض سؤال كه در خصوص دعواي ابطال سند
ثبت واقعه فوت حكم به بطلان دعوا صادر شده است ،استفاده ديگر ورثه از اين رأي سالبه به انتفاء موضوع است

و در هر صورت ،رأي صادره نافي حق طرح دعواي آنها نيست .بديهي است دادگاه در رسيدگي به دعواي اين
افراد ،از جمله محتويات پرونده قبلي را مورد توجه قرار ميدهد.
ثانياً ،با توجه به مراتب پيشگفته ،در فرض سؤال اعتراض ثالث از سوي ديگر ورثه ،منتفي است.
ثالثاً ،در صورتي كه ديگر ورثه دعواي ابطال ثبت واقعه فوت پدربزرگ خود را مطرح كنند و حكم مطابق خواسته
آنها صادر شود ،در اجراي آن ،سند ثبت واقعه فوت ،باطل و اين امر براي تمامي اشخاص ذينفع ملاك عمل
است.