نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۵۷ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۵

در وقفنامه اي قيد شده كه توليت ابتدا با واقف ،سپس براي اكبر اولاد ذكور بطني دختر واقف )اولاد صلبي داماد
واقف( سپس براي اكبر اولاد ذكور ايشان؛ نسلاً بعد نسل و بطناً بعد بطن ،با رعايت طبقه مقدم ميباشد؛ به موجب
اين وقفنامه ،ابتدا واقف توليت موقوفه را به عنوان متولي نخست به عهده گرفته و بعد از فوت وي اكبر اولاد ذكور
بطني دختر واقف )صلبي داماد واقف( متولي دوم شده است؛ اين متولي داراي سه برادر كوچكتر از خود و همچنين
خود وي داراي دو پسر ميباشد.
در چنين فرضي با فوت متولي دوم كه فرزند واقف )متولي نخست( ميباشد ،آيا توليت به برادر بعدي متولي دوم
ميرسد يا به پسر متولي دوم؟
توضيح آنكه ،در اين خصوص حداقل دو ديدگاه وجود دارد؛ برخي معت قدند مفاد رأي وحدت رويه شماره 1342
مورخ 1342/12/29هيأت عمومي ديوان عالي كشور ،در مواردي حاكم است كه در وقفنامه »صرفاً« عبارت
»نسلاً بعد نسل« آمده باشد و در مواردي كه عبارت »نسلاً بعد نسل« داراي قيد اضافه »اكبر اولاد« است ،مجري
نخواهد بود و آوردن قيد »اكبر اولاد« به عبارت »نسلاً بعد نسل« دلالت بر اين دارد كه واقف قصد داشته است
توليت در نسلهاي متوالي جريان يابد و نه آنكه تا آخر نسل اول ادامه يابد و سپس نوبت به نسل دوم برسد؛ بر
اين اساس ،در فرض سؤال ،با توجه به قيد »اكبر اولاد« در هر نسل ،يك متولي مصداق خواهد داشت و پس از
فوت وي ،توليت به اكبر اولاد ذكور متولي متوفي خواهد رسيد و نه به برادر بعدي وي.
ديدگاه دوم آن است كه با توجه به رأي وحدت رويه شماره 1342مورخ 1342/12/29هيأت عمومي ديوان
عالي كشور ،توليت به برادر متولي متوفي ميرسد و نه اكبر اولاد ذكور متولي متوفي.
خواهشمند است در اين خصوص اعلام نظر فرماييد.