چنانچه در حكم دادگاه ،اجراي قصاص منوط به پرداخت تفاضل ديه باشد و اولياي دم به نرخ سال 1403
تفاضل ديه را پرداخت كنند؛ اما به سبب عذر قضايي و دستورالعمل دادسرا به جهت مصادف شدن با ايام ماه
مبارك رمضان اجراي حكم متوقف و به سال بعد موكول شود ،با توجه به حكم ماده 490قانون مجازات اسلامي
مصوب 1392كه معيار پرداخت ديه را زمان پرداخت آن دانسته است ،اجراي احكام كيفري در خصوص مابقي
تفاضل ديه به نرخ روز اجرا ،با چه تكليفي مواجه است؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۹۲ مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۱۶
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
فاضل ديه پس از قطعيت حكم قصاص و به نرخ روز اجراي قصاص ،محاسبه و وصول ميشود؛ چنانچه متقاضيان
قصاص ،وجه تفاضل ديه را در سال قطعيت حكم واريز كرده باشند ،و اين وجه به درخواست قاتل واريز شده
باشد؛ بهگونهاي كه بتوان گفت قاتل امكان تصرف در آن را داشته است ،تأخيري كه به عللي مانند فرض استعلام
حادث ميشود ،در مبلغ تفاضل ديه تأثيري ندارد؛ زيرا اولياي دم به تكليف قانوني خود عمل كردهاند و با تأخير
در اجراي حكم قصاص و افزايش نرخ ديه به علت مذكور در فرض استعلام ،الزام اولياي دم به پرداخت
مابهالتفاوت فاضل ديه به نرخ جديد فاقد وجاهت قانوني است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه