چنانچه دادگاه تجديدنظر صرفاً به اعتراض شاكي در مقام تجديدنظرخواهي رسيدگي كند و متهم به رأي دادگاه بدوي
اعتراض نداشته باشد و رأي در همان مرحله قطعي شده باشد ،مرجع اتخاذ تصميم در خصوص تقاضاي آزادي مشروط
و استفاده از نهاد آزادي تحت تظارت سامانههاي الكترونيكي و تعليق اجراي مجازات و اعمال ماده 483قانون آيين
دادرسي كيفري مصوب ،1392كدام مرجع است؟ دادگاه بدوي يا دادگاه تجديدنظر؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۵۰ مورخ ۱۴۰۴/۱۲/۰۴
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
اولاً ،مطابق رأي وحدت رويه شماره 583مورخ 1372/7/6هيأت عمومي ديوان عالي كشور چنانچه رأي تجديد
نظرخواسته عيناً در دادگاه تجديدنظر تأييد شود ،دادگاه اخير ،دادگاه صادركننده حكم قطعي است.
ثانياً ،مطابق بند »پ« ماده 490قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392رأيي كه مرجع تجديدنظر آن را تأييد يا پس
از نقض رأي نخستين صادر كرده باشد ،لازمالاجرا است؛ اعم از اينكه اين رأي ،متعاقب تجديد نظرخواهي شاكي يا
محكوم باشد و از آنجا كه هرگونه تغيير در نحوه اجراي حكم صادره در اجراي »نظام نيمهآزادي« و »آزادي تحت
نظارت سامانههاي الكترونيكي« موضوع مواد 57و 62قانون مجازات اسلامي مصوب 1392نيز بايد ناشي از تصميم
دادگاه صادركننده اين رأي باشد؛ بنابراين مقصود از دادگاه صادر كننده حكم در موارد يادشده ،دادگاهي است كه حكم
لازمالاجرا را صادر كرده است؛ بر اين اساس ،در فرض سؤال كه پس از تجديد نظرخواهي شاكي ،پرونده در دادگاه
تجديد نظر مطرح شده و اين دادگاه رأي قطعي صادر كرده است ،مرجع اعمال نهادهاي يادشده؛ دادگاه تجديد نظر است.
در خصوص »تعليق اجراي مجازات« و »آزادي مشروط« نيز با توجه به مواد 46و 58قانون مجازات اسلامي مصوب
1392و رأي وحدت رويه شماره 731مورخ 1392/8/28هيأت عمومي ديوان عالي كشور ،مرجع اتخاذ تصميم
درخصوص اعمال نهادهاي ياد شده دادگاه تجديد نظر است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه