با توجه به تبصره ماده 455قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ، 1392ضمانت اجراي تبصره 2ماده 304اين
قانون چيست؟ به عبارت ديگر ،چنانچه مرجع صالح كيفري در رسيدگي به اتهام فردي كه حين رسيدگي سن
وي از هجده سال تمام شمسي تجاوز كرده است ،بدون اعمال امتيازات دادگاه اطفال و نوجوانان مبادرت به
صدور حكم كند ،با تجديد نظرخواهي متهم از اين حكم ،دادگاه تجديد نظر چه تصميمي بايد اتخاذ كند؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۵۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۲۶
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
در صورت عدم رعايت تشريفات قانوني دادرسي؛ مشروط به آنكه آن تشريفات به درجهاي از اهميت باشد كه
موجب بياعتباري رأي شود ،رأي از سوي شعبه ديوان عالي كشور يا شعبه دادگاه تجديد نظر نقض ميشود؛
مقصود از »تشريفاتي كه موجب بياعتباري رأي شود« آن قسم تشريفاتي است كه از يك سو ،عدم رعايت آنها
در ماهيت رأي دادگاه مؤثر باشد و لازم باشد با نقض حكم از سوي مرجع عالي ،آثار و نتايج عدم رعايت آن
تشريفات را برطرف و حقوق از بين رفته اصحاب دعوا را احياء كرد؛ مانند تشريفات متضمن حقوق دفاعي متهم.
بر اين اساس ،در فرض سؤال كه دادگاه در خصوص متهمي كه سن وي در فرايند رسيدگي از هجده سال تمام
شمسي تجاوز كرده است ،بر خلاف مفاد تبصره 2ماده 304قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ،1392بدون
اعمال امتيازات دادگاه اطفال و نوجوانان نسبت به چنين متهمي ،مبادرت به صدور حكم كرده است ،دادگاه تجديد
نظر به استناد قسمت اخير تبصره ماده 455قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ، 1392حكم دادگاه نخستين را
نقض و پس از رسيدگي با رعايت تشريفات مربوط ،حكم مقتضي صادر ميكند.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه