نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۵۸ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۹

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۵۸ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۹، شماره پرونده ۱۴۰۴-۱/۷-۵۵۸، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۴/۵۵۸تاریخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۹شماره پرونده ۱۴۰۴-۱/۷-۵۵۸ ـ عتیر ۱۴۰۵

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۵۸ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۹

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

نظر به اينكه برخي فدراسيونهاي ورزشي و باشگاههاي فرهنگي و ورزشي )دولتي ،غير دولتي( و همچنين
دستگاههاي اجرايي شامل وزارتخانه ها و مؤسسات دولتي ،مؤسسات يا نهادهاي عمومي غير دولتي و شركتهاي
دولتي و تمامي دستگاه هايي كه شمول قانون بر آنها مستلزم ذكر يا تصريح نام است و يا حتي شركت و مؤسسات
خصوصي ،از قضات شاغل به عنوان عضو حقوقدان در كميتهها و كميسيونهاي انضباطي و تخلفاتي و اخلاقي
دعوت به عمل ميآورند ،خواهشمند است در اين خصوص به پرسشهاي زير پاسخ دهيد:
-١آيا عضويت قضات شاغل در اين نوع كميتهها و كميسيونها مجاز است؟
-٢در صورت مجاز بودن ،آيا اين فعاليت با اصول مربوط به استقلال قوه قضاييه و بيطرفي قاضي منافات ندارد؟
-٣آيا براي اشتغال قضات شاغل در اينگونه سمتها ،اخذ مجوز از مرجع قضايي ذيصلاح )رئيس قوه قضاييه و
يا رئيس كل دادگستري استان( الزامي است؟

پاسخ

نخست .با توجه به تعريف »شغل« به »وظايف مستمر مربوط به پست ثابت سازماني يا شغل و يا پستي كه به طور
تمام وقت انجام ميشود« به شرح مندرج در تبصره ٢ماده واحده قانون ممنوعيت تصدي بيش از يك شغل مصوب
١٣٧٣با اصلاحات و الحاقات بعدي ،عضويت قضات در كميتهها و يا كميسيونهاي انضباطي و اخلاقي برخي
فدراسيونها و باشگاه هاي فرهنگي ورزشي و همچنين كميته ها و كميسيون هاي رسيدگي به تخلفات انضباطي و يا
اداري شركتها و مؤسسات خصوصي و يا حتي مربوط به برخي دستگاههاي اجرايي آنگونه كه در فرض سؤال
آمده است ،مصداق »شغل« مندرج در اصل يكصد و چهل و يكم قانون اساسي و ماده واحده يادشده محسوب
نميشود تا با ممنوعيت قانوني مواجه باشد.
دوم .آنچه در بند ٢ماده ١٧قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ١٣٩٠براي دارندگان پايه قضايي منع شده است،
»اشتغال همزمان به مشاغل مذكور در اصل يكصد و چهل و يكم ) (١٤١قانون اساسي يا كارشناسي رسمي

دادگستري ،مترجمي رسمي ،تصدي دفتر ازدواج ،طلاق و اسناد رسمي و اشتغال به فعاليتهاي تجاري موضوع ماده
) (١قانون تجارت« است و در مورد عضويت قضات در كميسيونها ،كميته ها و يا هيأتهاي رسيدگي به تخلفات؛
اعم از اداري ،انضباطي و اخلاقي ،صرف نظر از آنكه اين امر مصداق شغل محسوب نمي شود ،ذكري به ميان نيامده
است و چنين عضويتي در زمره موارد مذكور در اين بند قرار نميگيرد.
سوم .در مواردي عضويت قضات در هيأتهاي حل اختلاف يا برخي كميسيونها به موجب صراحت قانون و يا
برخي آييننامه ها است؛ در چنين مواردي حسب مورد و بر اساس مستند آن ،قضات ع ضو حسب مورد به انتخاب
رئيس محترم قوه قضاييه و يا رئيس كل دادگستري استان معرفي ميشوند و بر عضويت آنان در چنين نهادهايي
ايرادي مترتب نميباشد.
چهارم .با توجه به مراتب و مستندات پيشگفته ،به نظر ميرسد عضويت قضات در كميتهها و فدراسيونهاي فرض
سؤال با منع قانوني مواجه نميباشد.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه