نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۸۱ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۹

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۸۱ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۹، شماره پرونده ۱۴۰۴۷-۹/۷-۵۸۱، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۴/۵۸۱تاریخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۹شماره پرونده ۱۴۰۴۷-۹/۷-۵۸۱ ـ حتیر ۱۴۰۵

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۸۱ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۹

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

با توجه به ماده ١٩قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بي سرپرست و بدسرپرست مصوب ١٣٩٢كه به صراحت
كودك يا نوجوان تحت سرپرستي را در صورت فوت سرپرست در حكم افراد تحت تكفل متوفي و برخوردار از
مزاياي مستمري دانسته است و با لحاظ ماده يك اين قانون كه هدف اصلي آن را حمايت همهجانبه از منافع عليه
كودكان و نوجوانان اعلام نموده است ،آيا برخي حقوق مالي ناشي از رابطه استخدامي متوفي نيز بايد در زمره مزاياي
مستمر وي تلقي شوند؟
توضيح آنكه ،از منظر حقوقي پاداش پايان خدمت مستخدم ماهيتي جبراني دارد كه در پايان دوران اشتغال به كارمند
يا افراد تحت تكفل وي تعلق ميگيرد؛ همچنين ذخيره مرخصي استفاده نشده به عنوان حق مكتسبه ناشي از كار
انجام شده در طول خدمت واجد وصف مالي بود و هر دو اين موارد در زمره حقوق و مزايايي هستند كه به طور
مستقيم از رابطه استخدامي متوفي ناشي ميشود و براي بازماندگان تحت تكفل وي جنبه حمايتي دارند؛ بنابراين به
نظر ميرسد اين موارد بايد در زمره مزاياي مستمر مذكور در قانون صدرالذكر قرار بگيرد و به صورت مستقيم به
كودك يا نوجوان تحت سرپرستي تعلق گيرد؛ نه آنكه جزء ماترك متوفي محسوب و تابع مقررات تقسيم ارث دانسته
شود؛ اين رويكرد افزون بر همسويي با مقصود قانونگذار ،با اصل تقدم قانون خاص بر قانون عام نيز منطبق ميباشد.
با توجه به توضيحات پيشگفته و به منظور رفع هرگونه ابهام و اتخاذ رويهاي واحد ،خواهشمند است اعلام فرماييد:
-١آيا پاداش پايان خدمت و ذخيره مرخصي استفاده نشده متوفي ،ذيل مزاياي مستمري موضوع ماده ١٩قانون
حمايت از كودكان و نوجوانان بيسرپرست و بدسرپرست مصوب ١٣٩٢قرار ميگيرد و به طور مستقيم به كودك
يا نوجوان تحت سرپرستي تعلق ميگيرد؟ -٢در صورت تعلق مزاياي يادشده به كودك يا نوجوان تحت سرپرستي،
سهم وي چگونه محاسبه ميشود؟ آيا جزء ماترك است و وفق قواعد ارث بين وراث تقسيم ميشود؟

پاسخ

اولاً ،وراث قانوني مذكور در ماده ٨٦قانون استخدام كشوري مصوب ١٣٤٥با اصلاحات و الحاقات بعدي ،متفاوت
از وراث موضوع ماده ٨٦٢قانون مدني ميباشند.
ثانياً ،قانونگذار در ماده ١٩قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بيسرپرست و بدسرپرست مصوب ،١٣٩٢افراد
تحت سرپرستي را در صورت فوت سرپرست منحصر تا تعيين سرپرست جديد در حكم افراد تحت تكفل مستخدم
متوفي و صرفاً برخوردار از مزاياي مستمري وظيفه بازماندگان دانسته است كه از سوي صندوقهاي بازنشستگي
پرداخت ميشود؛ در حالي كه وجوه مربوط به ذخيره مرخصي استفاده نشده و پاداش پايان خدمت مستخدم توسط
كارفرماي دولتي و يا بخش خصوصي پرداخت ميشود و بنابراين ،تسري حكم ماده ١٩يادشده به وجوه مربوط به
ذخيره مرخصي استفاده نشده و يا پاداش پايان خدمت مستخدم متوفايي كه سرپرستي منحصر كودك يا نوجوان
موضوع قانون حمايت از كودكان و نوجوانان بيسرپرست و بدسرپرست مصوب ١٣٩٢را بر عهده داشته است ،فاقد
وجاهت قانوني است.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه