نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۸۸ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۴

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۸۸ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۴، شماره پرونده ۱۴۰۴-۱۸۶/۲-۵۸۸، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۴/۵۸۸تاریخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۴شماره پرونده ۱۴۰۴-۱۸۶/۲-۵۸۸ ـ كمرداد ۱۴۰۵

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۵۸۸ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۴

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

- ١چنانچه شاهد در مقام اداي شهادت نزد مقام قضايي مطالب كذبي را براي خلاصي دادن مجرم از محاكمه بيان
نمايد آيا رفتار ارتكابي از مصاديق ماده ٥٥٤قانون مجازات اسلامي مصوبه ) ١٣٧٥كتاب تعزيرات( خواهد بود؟
-٢چنانچه شاهد در مقام اداي شهادت نزد مقام قضايي به همين منظور مطالبي را كتمان نموده و و بيان ننمايد آيا
مشمول ماده مزبور خواهد بود؟

پاسخ

-١هر يك از جرايم »تلاش براي خلاصي مجرم از محاكمه و محكوميت« موضوع ماده ٥٥٤قانون مجازات
اسلامي )تعزيرات( مصوب ١٣٧٥و اداي شهادت كذب نزد مقام قضايي موضوع ماده ٦٥٠قانون پيشگفته ،داراي
شرايط و اركان خاص خود بوده و قانونگذار هر يك را به صورت خاص جرمانگاري كرده است؛ بنابراين بيان
اظهار كذب نزد دادگاه )يا دادسرا با توجه به رأي وحدت رويه شماره ٨٣٥مورخ (١٤٠٢/٦/٢٨صرفنظر از
آنكه براي خلاصي مجرم از محاكمه و محكوميت باشد يا خير ،مشمول ماده ٦٥٠ميباشد.
-٢رفتار »مساعدت كند« مذكور در ماده ٥٥٤قانون مجازات اسلامي )تعزيرات( مصوب ١٣٧٥و مثالهاي
مذكور براي مساعدت در اين ماده )تهيه منزل ،مخفي كردن ادله جرم يا ابزار ادله جعلي( و همچنين رفتار مذكور
در ماده ٦٥٠همين قانون )شهادت دروغ بدهد( ،همگي از نوع فعل ميباشند؛ بنابراين و صرفنظر از حرمت شرعي
چنين رفتاري كه در آيه شريفه ٢٨٣از سوره مباركه بقره )ولا تكتموا الشهاده و من يكتمها فانه اثم قلبه( گناه دل
ناميده شده است ،با عنايت به ضرورت تفسير مضيق قوانين كيفري و اصل قانوني بودن جرم» ،كتمان واقعيت به
منظور خلاصي دادن مجرم« كه نوعي ترك فعل محسوب ميشود ،جرم نبوده و بر اساس اين مواد از قانون تعزيرات
قابل مجازات نيست.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه