خواهان به طرفيت خوانده به استناد يك فقره سند عادي صرفاً خواسته الزام وي به ايفاي تعهد مبني بر ساخت
و تكميل يك واحد آپارتمان در پلاك ثبتي مشخص را مطرح كرده است .با استعلام دادگاه مشخص شده است
كه پلاك ثبتي داراي تعداد ١٠مالك مشاعي ديگري ميباشد؛ مالكين مشاع ميباشد .همچنين پلاك ياد شده
داراي بازداشتيهاي متعدد از طريق اجراي احكام مدني دادگستري و نيز اجراي ثبت است؛ در اين فرض آيا
طرح چنين خواستهاي مستلزم طرف دعوا قرار دادن ديگر مالكان مشاعي نيز ميباشد و ادعاهاي خواهان مرتبط
با حقوق ديگر مالكين مشاعي است؟ آيا خواسته مذكور منصرف از موارد منعكس در ماده ٥٦قانون اجراي
احكام مدني مصوب ١٣٥٦است و بازداشت پلاك ثبتي در رسيدگي به خواسته مؤثر نميباشد؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۲۳ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۳۰
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
اولاً ،فرض سؤال داراي ابهام است؛ چنانچه مقصود اين است كه يكي از مالكان مشاعي به تنهايي متعهد به ساخت
و تكميل بنا بوده است ،صرف طرف دعوا قرار ندادن ديگر مالكان مشاعي مانع استماع دعواي الزام به ايفاي تعهد
مبني بر ساخت و تكميل يك واحد آپارتمان به طرفيت متعهد كه يكي از مالكان مشاعي است ،نميباشد و در
صورتي كه منظور آن است كه ديگر مالكان مشاعي نيز متعهد به ساخت و تكميل بنا هستند ،نظر به اينكه ايفاي
اين تعهد به تنهايي از سوي يكي از مالكان مشاعي متعهد ،امكانپذير نيست و دعوا به سبب وجود متعهدان متعدد
در انجام عمل واحد ،غير قابل تجزيه است و بايد تمامي متعهدان طرف دعوا قرار گيرند و در غير اين صورت
دعوا قابل استماع نيست؛ تشخيص مصداق بر عهده مرجع رسيدگيكننده است.
ثانياً ،در فرض سؤال كه معلوم شده است پلاك ثبتي داراي بازداشتيهاي متعدد از طريق اجراي احكام مدني يا
ادارات اجراي ثبت است ،برخلاف آنچه در استعلام آمده است ،موضوع مشمول ماده ٥٦قانون اجراي احكام
مدني مصوب ١٣٥٦نيست؛ بلكه انعقاد قرارداد ساخت و تكميل بنا مشمول ماده ٥٧اين قانون است و با فرض
آنكه قرارداد مذكور مؤخر بر توقيف عرصه باشد ،اصولاً صرف شمول مواد ٥٦و يا ٥٧قانون ياد شده ،مانع
استماع دعواي الزام به انجام تعهد نيست و تا زماني كه از سوي شخصي كه توقيف به نفع وي شده است ادعايي
در خصوص عمل حقوقي منعقد شده به عمل نيامده است ،متعهد ملزم به ايفاي تعهد است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه