وضعيت حقوقي تقسيمي كه خارج از دادگاه واقع شده و در ميان ورثه فرد محجور وجود دارد ،با توجه به رأي
وحدت رويه شماره ٢٩/٥٩مورخ ١٣٦٠/١/١٥هيأت عمومي ديوان عالي كشور و ماده ٣١٣قانون امور حسبي
مصوب ١٣١٩چگونه است؟ آيا اين تقسيم باطل يا غير نافذ است؟ در صورتي كه غير نافذ تلقي شود ،توسط
چه كسي و به موجب چه روندي ميتواند آن را تنفيذ كرد؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۵۸ مورخ ۱۴۰۵/۰۱/۲۳
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
قانونگذار به لحاظ حفظ حقوق محجور و غايب مفقودالاثر و رعايت مصلحت آنها وفق قسمت اخير ماده ٣١٣
قانون امور حسبي مصوب ،١٣١٩امر تقسيم توسط نمايندگان محجور يا غايب در دادگاه را ضروري دانسته
است؛ بر اين اساس و با توجه به ماده ياد شده و با لحاظ ملاك رأي وحدت رويه شماره ) (٢٩/٥٩مورخ
١٣٦٠/١/١٥هيأت عمومي ديوان عالي كشور كه با تصريح به فلسفه ماده پيشگفته ،حكم ماده اول قانون افراز
و فروش املاك مشاع مصوب ١٣٥٧را به عنوان قانون عام مبني بر صلاحيت واحد ثبتي محل براي افراز املاكي
كه جريان ثبتي آنها خاتمه يافته است ،ناسخ ماده ٣١٣قانون امور حسبي مصوب ١٣١٩ندانسته است؛ در
فرض سؤال كه بدون رعايت الزام مندرج در ماده اخير و با وجود فرد محجور در بين ورثه تقسيم تركه صورت
گرفته است ،تقسيم صورتگرفته باطل و فاقد اثر است و بر اين اساس ،بحث از تنفيذ بعدي آن و روند تنفيذ
آنگونه كه در استعلام آمده است ،منتفي است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه