پس از صدور حكم ورشكستگي شركت و طرح شكايت بعدي از سوي طلبكاران شركت بابت ورشكستگي به تقصير و
تقلب ،رأي بر محكوميت مديران صادر شده است؛ پس از صدور اين رأي ،آيا مي توان به طرفيت اركان و مديران شركت
بابت ديوني كه بر ذمه شركت بوده و مالي براي اداي آن وجود ندارد ،بايت پرداخت از محل اموال شخصي مديران و به
سبب قواعد عام مسئوليت مدني ،طرح دعوا كرد؟ آيا اين دعوا صرفاً به طرفيت محكومان رأي كيفري ورشكستگي به تقصير
و تقلب قابل استماع است و يا آنكه ميتوان از ديگر مديران شركت نيز مطالبه طلب كرد؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۸۰ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۱۰
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
وفق ماده ١٤٣لايحه قانوني اصلاح ق سمتي از قانون تجارت مصوب ١٣٤٧در صورتي كه ورشكستگي شركت يا
كافي نبودن دارايي شركت بر اثر تخلف مديران شركت ايجاد شده باشد ،مديران يادشده به صورت تضامني مسؤول
پرداخت آن قسمت از ديوني هستند كه پرداخت آن از دارايي شركت امكانپذير نيست؛ اطلاق اين ماده ،تمامي اقسام
ورشكستگي؛ از جمله ورشكستگي به تقصير و يا تقلب را شامل ميشود؛ ماده مذكور اصل را بر مسؤوليت تضامني
مديران متخلف قرار داده است كه ورشكستگي شركت يا كافي نبودن دارايي آن ،به نحوي از انحاء معلول تخلفات
آنان بوده است و هر ذينفع ميتواند براي استرداد يا جبران خسارت آن قسمت از ديوني كه پرداخت آن از دارايي
شركت ممكن نيست ،به آنها منفرداً يا متضامناً مراجعه كند؛ اما در خصوص شركت هاي اشخاص مانند شركتهاي
با مسؤوليت محدود ،هر چند در خصوص مسؤوليت آنها در فرض سؤال مقررات صريحي وجود ندارد ،با توجه به
قواعد عام مسؤوليت مدني؛ از جمله ماده يك قانون مسؤوليت مدني مصوب ،١٣٣٩مدير يا مديراني كه ورشكستگي
شركت معلول تخلف آنها بوده است ،مسؤول اداي ديوني هستند كه پرداخت آن از دارايي شركت ممكن نميباشد.
حدود و ميزان مسؤوليت مديران به تشخيص مرجع قضايي رسيدگيكننده است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه