با توجه به حكم مقرر در ماده 18آييننامه نحوه اجراي محكوميتهاي مالي مصوب ،18/6/1399چنانچه
پرونده راجع به اجراي حكم قطعي اعسار با اعلام رضايت كتبي محكومله مختومه شود ،آيا در پرونده محكوميت
جديد محكومعليه در مقابل همان محكومله ،ميتوان حكم ماده 18آييننامه يادشده را اجرا كرد و يا آنكه حكم
محكوميت اخير محكومعليه بدون لحاظ رأي قطعي اعسار اجرا ميشود و محكومعليه تا پرداخت كامل دين در
بازداشت خواهد ماند؟ به عبارت ديگر ،آيا منتفي شدن اجراي حكم تقسيط به جهت اعلام رضايت محكومله در
پرونده ديگر ،مانع تسري حكم تقسيط به محكوميت مالي موضوع پروندهاي ديگر است؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۹۱ مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۵
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
با توجه به حكم مقرر در ماده 18آييننامه نحوه اجراي محكوميتهاي مالي مصوب ،1399/6/18چنانچه
محكومعليه داراي محكوميت هاي متعدد به نفع محكوم له واحد باشد ،در صورت اثبات اعسار وي در خصوص
يكي از محكوميتها ،چنين شخصي نسبت به ديگر محكوميتها نيز معسر است؛ زيرا هرگاه قادر به پرداخت
دين )محكومبه( موضوع حكم اعسار نباشد ،قادر به پرداخت ديون ديگر كه مازاد بر آن است ،نيز نميباشد و از
آنجا كه محكومله واحد است ،طرح دعواي ديگر اعسار به دليل استماع دفاعيات وي )محكومله( در دعواي
اعسار اول ،امري عبث است؛ مگر آنكه محكومعليه مدعي حدوث وضعيت جديد مالي براي خود باشد و به
عبارت ديگر ،تعديل در حكم تقسيط قبلي را خواستار شود .بر اين اساس ،در فرض سؤال ،منتفي شدن اجراي
حكم تقسيط موضوع حكم اعسار به جهت اعلام رضايت محكومله در آن پرونده ،مانع تسري حكم تقسيط در
پرونده ديگر نيست.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه