-١الف -دامنه اختيار طرفين در خصوص تعيين داور در قرارداد به صورت شرط ضمن عقد در خصوص
بيطرفي و ثالث بودن داور چه ميزاني است؟
ب -آيا اين موضوع قابل عدول توسط طرفين است؟
ج -آيا ميتوان نماينده حقوقي شخص حقوقي كه يكي از اطراف عقد است؟
د -آيا مي توان شرط بنايي قرارداد داوري را بي طرفي داور دانست و هر زمان بيطرفي از طريق رابطه خادم و
مخدومي و خصوصاً در فرض عدم اطلاع نقض شد رأي داور را قابل ابطال دانست؟ در اين فرض دليل ابطال
رأي داور وفق مقرره ماده ٤٨٩قانون آيين دادرسي مدني چيست؟
-٢چنان چه طرفين در قرارداد به داوري شخص ثالث و بيطرف تراضي نمايند آيا ميعتوان قبل از صدور رأي
داور و بروز هر گونه اختلاف و در همان زمان انعقاد عقد رأي داور مشترك را قاطع دعوا و حق اعتراض و ابطال
رأي داور را از سوي متعاقدين ساقط كرد؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۶۹۳ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۳
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
-١اولاً ،از سياق مواد ٤٥٤و ٤٥٥و تبصره آن از قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور
مدني مصوب ،١٣٧٩اصل استقلال ،بي طرفي و ثالث بودن داور مستفاد است و نيازي به درج شرط ضمن عقد
مبني بر لزوم ثالث يا بيطرف بودن داور نيست.
ثانياً ،از آنجا كه نماينده شخص حقوقي با شخص حقوقي رابطه خادم و مخدومي دارد ،به نظر ميرسد به لحاظ
اصل استقلال و بيطرفي نميتوان چنين فردي را به عنوان داور تعيين كرد و به سبب آنكه نماينده حقوقي بر
مبناي عقد وكالت اقدام نميكند ،مشمول عنوان »وكيل« مذكور در بند ٤ماده ٤٦٩قانون يادشده و همچنين
مشمول ديگر عناوين مندرج در اين ماده نميباشد؛ به همين سبب ،در صورت تعيين نماينده حقوقي به عنوان
داور و صدور رأي به وسيله وي ،رأي داور قابل ابطال است.
-٢با عنايت به ملاك ماده ٣٣٣قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب ،١٣٧٩
حق اعتراض طرفين به رأي داور ،پس از بروز اختلاف ،با توافق آنان قابل اسقاط است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه