نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۸۱۶ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۲۴

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۸۱۶ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۲۴، شماره پرونده ۱۴۰۴-۶۸-۸۱۶، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۴/۸۱۶تاریخ ۱۴۰۵/۰۳/۲۴شماره پرونده ۱۴۰۴-۶۸-۸۱۶ ـ عخرداد ۱۴۰۵

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۸۱۶ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۲۴

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

نظر به اينكه ماده ٣٧قانون تأمين اجتماعي مصوب ١٣٥٤با اصلاحات و الحاقات بعدي مسئوليت مالك كارگاه
)موجر( و مسئوليت كارفرما )مستأجر( را در شرايطي در خصوص حق بيمه و متفرعات آن به صورت تضامني
پيشبيني كرده است ،آيا اين حكم به مواد ٦٦و ٩٠اين قانون نيز تسري دارد؟ توضيح آنكه ،با توجه به مواد
٦٦و ٩٠قانون يادشده ،چنانچه كارگر به جهت تقصير كارفرما )مستأجر( در اثر حادثه ،دچار از كار افتادگي
شود و سازمان تأمين اجتماعي به وي مستمري ماهانه پرداخت كند ،آيا علاوه بر كارفرما )مستأجر كارگاه(،
مالك كارگاه )موجر( نيز در مقابل سازمان تأمين اجتماع ي مسئوليت تضامني دارد؟ آيا سازمان تأمين اجتماعي
ميتواند براي دريافت مستمري ماهانه عليه موجر اجراييه صادر كند؟ آيا واژه متفرعات در ماده ٣٧قانون به
مواد ٦٦و ٩٠آن نيز تسري دارد؟
در مقام تبيين پرسش فوق ،مثال زير ارائه ميشود:
فرد »الف« واحد آپارتماني خود را به شخص »ب« اجاره داده و مستأجر در آپارتمان اقدام به راهاندازي سالن
ليزر موهاي زائد نموده و دو كارگر را براي انجام امور مربوط به سالن استخدام كرده است؛ پس از چند سال
يكي از كارگران به استناد گواهي پزشكي به جهت آلودگي با پرتوهاي ليزر از كار افتاده محسوب شده و سازمان
تأمين اجتماعي در اجراي ماده ٦٦قانون تأمين اجتماعي مصوب ١٣٥٤با اصلاحات و الحاقات بعدي به اين
فرد مستمري پرداخت ميكند و در راستاي مواد ٣٧و ٦٦قانون يادشده رأساً نيز اجراييهاي عليه فرد »الف« كه
صرفاً موجر ملك است و رابطه كارفرمايي با كارگر ندارد صادر كرده است؛ در چنين فرضي ،فرد »الف« با طرح
شكايت در ديوان عدالت اداري ،مدعي است حكم ماده ٣٧قانون مذكور به ماده ٦٦اين قانون تسري ندارد.
خواهشمند است در اين خصوص اعلام نظر فرماييد.

پاسخ

تعريف كارفرما در بند ٤ماده ٢قانون تأمين اجتماعي مصوب ١٣٥٤با اصلاحات و الحاقات بعدي شامل
اشخاصي مانند مالك كارگاه كه فاقد رابطه قراردادي كار با كارگر است ،نميشود؛ بنابراين حكم مقرر در مواد
٦٦و ٩٠قانون يادشده كه به موجب آن سازمان تأمين اجتماعي در بازيافت هزينههاي مربوط به معالجه و
غرامات و مستمريهاي كارگر آسيبديده از كارفرماي مقصر مجاز دانسته شده است ،ناظر به فرض سؤال
نميباشد و مسؤوليتي از اين حيث متوجه موجر )مالك كارگاه( نميباشد.
شايسته ذكر است مقررات ماده ٣٧قانون تأمين اجتماعي مصوب ١٣٥٤با اصلاحات و الحاقات بعدي در پذيرش
مسؤوليت تضامني انتقال دهنده و انتقال گيرنده در نقل و انتقال عين يا منافع مؤسسات و كارگاههاي مشمول اين
قانون ،حكم خاصي است كه به ديگر مواد اين قانون مانند مواد ٦٦و ٩٠آن قابل تسري نميباشد .رأي شماره
٤٧٣مورخ ١٣٨٣/٩/٢٩هيأت عمومي ديوان عدالت اداري و نظريه شماره ٨٩٠٧/٣٠/٨٣مورخ ١٣٨٣/٣/٢١
فقهاي محترم شوراي نگهبان ،مؤيد اين ديدگاه است.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه