با توجه به رأي وحدت رويه شماره ٨٧٥مورخ ١٤٠٤/١٠/٢٣هيأت عمومي ديوان عالي كشور ،خواهشمند است
به پرسشهاي زير پاسخ دهيد:
الف -چنانچه جرايم تصادفات و حوادث كار با جرايم درجه شش و بالاتر توأم شوند ،آيا دادسرا صالح به رسيدگي
است؟
ب -چنانچه جرايم درجه شش و بالاتر با جرايم تعزيري درجه هفت و هشت توأم شوند و دادسرا در خصوص
جرايم تعزيري درجه شش و بالاتر قرار منع تعقيب صادر كند و نسبت به جرم درجه هفت و هشت عقيده به جلب
به دادرسي داشته باشد ،دادسرا چه تصميمي بايد اتخاذ كند؟ جلب به دادرسي و كيفرخواست يا صرفاً صدور دستور؟
پرونده را بايد به كدام دادگاه ارسال كند؟
چنانچه مرجع رسيدگي به پرونده را دادگاهي بدانيم كه صلاحيت رسيدگي به جرم درجه شش و بالاتر را دارد،
)حسب مورد دادگاه كيفري دو يا دادگاه كيفري يك(؛ هر چند در خصوص جرايم مذكور در دادسرا قرار منع تعقيب
صادر شده باشد ،آيا دادگاه مذكور ميتواند با اين استدلال كه رسيدگي توأمان منتفي شده است ،قرار عدم صلاحيت
به شايستگي دادگاه صلح صادر كند؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۸۲۵ مورخ ۱۴۰۵/۰۲/۲۰
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
الف -چنانچه شخصي متهم به ارتكاب جرائم متعدد باشد كه با توجه به درجه يا نوع جرم ارتكابي )بندهاي ٩و
١٠ماده ١٢قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب (١٤٠٢به برخي از آنها به صورت مستقيم در دادگاه صلح
رسيدگي شود؛ اما رسيدگي به جرائم ديگر مستلزم انجام تحقيقات مقدماتي در دادسرا و سپس طرح در دادگاه
كيفري صالح باشد؛ از آنجا كه تفاوت صلاحيت بين اين مراجع ،تفاوت در صلاحيت ذاتي نيست و با توجه به
ضرورت رسيدگي توأم به اتهامات متعدد متهم در دادگاهي كه صلاحيت رسيدگي به جرم مهمتر را دارد )موضوع
ماده ٣١٣قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ،(١٣٩٢همچنين با لحاظ استثنايي بودن واگذاري امر تحقيقات
مقدماتي به دادگاه صلح و با هدف پيشگيري از عواقب و آثار بعدي؛ از جمله تشكيل پروندههاي متعدد براي متهم
واحد و ضرورت ا عمال مقررات تعدد جرم و همانگونه كه در رأي وحدت رويه شماره ٨٧٥مورخ
١٤٠٤/١٠/٢٣هيأت عمومي ديوان عالي كشور آمده است ،تحقيقات مقدماتي تمام اين جرائم ابتدا در دادسرا انجام
مي شود و پس از صدور كيفرخواست ،به منظور رسيدگي توأم به تمام جرائم ارتكابي ،پرونده نزد مرجعي كه براي
رسيدگي به جرم مهمتر صلاحيت دارد ،ارسال ميشود.
ب -نظر به اينكه با طرح شكايت و انجام تحقيقات در خصوص جرايم متعدد در دادسرا كه برخي از آنها )جرايم
تعزيري درجه ٧و (٨در صلاحيت دادگاه صلح و برخي ديگر )جرايم تعزيري درجه ٦و بالاتر( حسب مورد در
صلاحيت دادگاه كيفري يك يا دو است ،به لحاظ رسيدگي توأم و رعايت اصل وحدت دادرسي ،براي دادگاه كيفري
يك يا دو و به تبع آن براي دادسرايي كه در معيت آن انجام وظيفه مي كند ،صلاحيت ايجاد شده است؛ در صورتي
كه در دادسرا در خصوص جرايم تعزيري درجه ٦و بالاتر قرار منع تعقيب و در مورد جرايم تعزيري درجه ٧و ٨
قرار جلب به دادرسي صادر شده باشد ،هر چند اصولاً رسيدگي به جرايم اخير در صلاحيت دادگاه صلح است؛ اما
با عنايت به استمرار صلاحيت ايجادشده حسب مورد براي دادگاه كيفري يك يا دو ،رسيدگي به جرايم تعزيري
درجه ٧و ،٨همچنان در صلاحيت دادگاه اخير است.
با عنايت به مراتب فوق ،پاسخ به سؤال اخير در بند »ب« منتفي است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه