در صورت استنكاف از اجراي آراي قضايي از سوي مديري كه داراي پايه قضايي است و به صورت مأمور در
بخش ديگري از قوه قضاييه و ياخارج از آن خدمت مينمايد و هم زمان به فعاليت قضايي نيز اشتغال دارد ،آيا در
اجراي ماده ١١٢قانون ديوان عدالت اداري مصوب ١٣٩٠با اصلاحات و الحاقات بعدي آيا شعبه صادركننده رأي
مي تواند وي را براي تفهيم اتهام احضار و در خصوص انفصال از خدمت قاضي اتخاذ تصميم نمايد و يا آنكه با
توجه به اطلاق مواد ٣٩و ٤٠قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ،١٣٩٠در تمامي موارد مستلزم تعقيب عمومي
،مراتب بايد به د ادسراي انتظامي انعكاس يابد و در صورت تعليق دارنده پايه قضايي ،رسيدگي در شعبه ديوان
عدالت اداري ادامه يايد؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۱۰۷ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۵
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
ديدگاه نخست:
با توجه به اينكه استنكاف از اجراي رأي ديوان عدالت اداري موضوع ماده ١١٢قانون پيشگفته نوعي تخلف است
و مطابق قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ١٣٩٠؛ بهويژه مواد ١و ٢اين قانون به تخلفات تمامي قضات به
موجب اين قانون رسيدگي ميشود و عبارت پاياني ماده ١١٢ياد شده )در خصوص دارندگان پايه قضايي به
دادسراي انتظامي قضات اعلام ميشود( عبارتي مستقل است و حرف »واو« قبل از آن ،حرف ربط است )نه عطف(؛
بهويژه آنكه به موجب يكي از مجازات هاي مقرر در اين ماده ممكن است قاضي از خدمات دولتي؛ از جمله خدمات
قضايي منفصل شود ،بنابراين مرجع صالح براي رسيدگي به تخلف موضوع ماده ياد شده ارتكابي توسط دارندگان
پايه قضايي ،دادگاه عالي انتظامي قضات است.
ديدگاه دوم:
با توجه به اطلاق ماده ) ١١٢اصلاحي (١٤٠٤قانون ديوان عدالت اداري مصوب ١٣٩٠با اصلاحات و الحاقات
بعدي و از آنجا كه تخلف دارندگان پايه قضايي كه مأمور در بخش غير قضايياند ،به اعتبار سمت قضايي ايشان
نيست و عبارت انتهايي ماده ياد شده )در خصوص دارندگان پايه قضايي به دادسراي انتظامي قضات اعلام ميشود(
با توجه به حرف عطف واو پيش از آن ،ناظر به اعلام حكم قطعي صادره از سوي ديوان عدالت اداري به دادسراي
انتظامي قضات است و نه اعلام تخلف ايشان؛ بنابراين مرجع صالح براي رسيدگي تخلف موضوع ماده ياد شده
ارتكابي توسط دارندگان پايه قضايي ياد شده ،ديوان عدالت اداري است .با وجود اين ،از آنجا كه اعمال صلاحيت
از سوي ديوان عدالت اداري مستلزم احضار دارنده پايه قضايي و اخذ دفاعيات وي است و با توجه به اهميت
مجازاتهاي مقرر در ماده ١١٢قانون ياد شده؛ به ويژه مجازات انفصال از خدمات دولتي و با عنايت به اطلاق
عبارت »هرگونه احضار« و اطلاق واژه »قضات« مذكور در ماده ٤١قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ١٣٩٠
و با توجه به اينكه استنكاف موضوع ماده ١١٢ياد شده جنبه عامدانه دارد ،احضار دارندگان پايه قضايي از سوي
ديوان عدالت اداري منوط به تعليق آنان از سمت قضايي از سوي دادگاه عالي انتظامي قضات و طي تشريفات
مربوط است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه