-١چنانچه درخواست كننده تأمين دليل نسبت به كروكي افسر كاردان فني معترض باشد ،آيا شعبه رسيدگيكننده
ميتواند موضوع را حسب مورد به هيأت سه و پنج نفره و يا هيأتهاي بالاتر ارجاع دهد و يا از آنجا كه اين امر
نوعي تحصيل دليل محسوب ميشود ،واجد ايراد است؟
-٢در تصادفات رانندگي در صورت وجود شرايط لوث ،آيا اجراي قسامه توسط مصدوم داراي وجاهت قانوني
است و در صورت مثبت بودن پاسخ ،در فرض متواري بودن راننده ،تشريفات مربوط به ماده ٣١٧قانون مجازات
اسلامي مصوب ١٣٩٢راجع به نفي اتهام چگونه رعايت ميشود؟ آيا ميتوان دليل بر نفي اتهام را از نماينده صندوق
تأمين خسارتهاي بدني كه به قائممقامي از متهم )راننده مقصر( ديه را پرداخت ميكند مطالبه كرد؟
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۱۱۴ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۱۰
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
-١تأمين دليل مطابق ماده ١٥٥قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب ،١٣٧٩
براي حفظ دليل است و تشخيص درجه ارزش آن در موارد استفاده با دادگاه است؛ بنابراين ،گزارش كارشناس در
پرونده تأمين دليل در همان پرونده قابل اعتراض نبوده و تكليفي براي دادگاه در مورد ارجاع امر به كارشناسي
مجدد ايجاد نمي كند .بديهي است در پرونده اصلي ،دادگاه بايد به اعتراض به نظريه مزبور وفق مقررات مربوط به
كارشناسي رسيدگي كند.
-٢اولاً ،چنانچه در حادثه رانندگي منجر به صدمه بدني غير عمدي ،راننده مقصر ناشناس متواري شود ،مطابق ماده
٢١قانون بيمه اجباري خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه مصوب ،١٣٩٥
پرداخت خسارت بدني اشخاص ثالث بر عهده صندوق تأمين خسارتهاي بدني است و اشخاص ثالث زيانديده
مستند به ماده ٣٤اين قانون ،حق دارند با ارائه مدارك لازم از جمله گزارش افسر كاردان تصادفات راهنمايي و
رانندگي يا پليس راه براي دريافت خسارت ،مستقيماً به صندوق مذكور مراجعه كنند و به صدور حكم دادگاه و
كيفرخواست نياز نيست؛ بلكه دادسرا يا دادگاه ميتوانند ،زيانديده يا اولياي دم را براي دريافت ديه به صندوق
يادشده دلالت كنند و چنانچه صندوق از پرداخت ديه خودداري كند ،زيانديده يا اولياي دم ميتوانند با عنايت به
رأي وحدت رويه شماره ٧٣٤مورخ ١٣٩٣/٧/٢١هيأت عمومي ديوان عالي كشور براي مطالبه ديه اقدام كنند.
ثانياً ،با توجه به مواد ٣١٣و ٣١٤قانون مجازات اسلامي مصوب ،١٣٩٢در جنايات عمدي و غير عمدي در
صورت وجود لوث ،قسامه قابل اجرا است؛ لوث هم عبارت از وجود قرائن و اماراتي است كه موجب ظن قاضي
به ارتكاب يا نحوه ارتكاب از جانب متهم ميشود؛ بنابراين ،تشخيص لوث و قرائن ظني در هر مورد بر عهده قاضي
رسيدگيكننده است.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه