نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۱۸۲ مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۴

اولاً ،تبيين تفاوت ميان ركن مادي جرم كلاهبرداري موضوع ماده يك قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء ،اختلاس و
كلاهبرداري مصوب ١٣٦٧و كلاهبرداري موضوع ماده ٧٤١قانون مجازات اسـلامي )تعزيرات( مصوب ١٣٧٥با اصلاحات
و الحاقات بعدي از وظايف اداره كل حقوقي قوه قضاييه خارج است و استعلام كننده محترم مي توانند با مراجعه به منابع و
كتب علمي مربوط ،مفاهيم مورد اشاره در استعلام را مقايسه و تفاوتهاي آن را به دست آورند.
ثانياً ،ملاك تحقق بزه موضوع ماده ٧٤١قانون مجازات اسلامي اين است كه »وجه يا مال يا منفعت يا خدمات يا امتيازات«
با استفاده غير مجاز از سامانههاي رايانهاي يا مخابراتي و با ارتكاب اعمالي از قبيل وارد كردن ،تغيير ،محو ،ايجاد ،متوقف
كردن داده ها يا مختل كردن سامانه ها تحصيل شود؛ چنانچه كسي بدون ارتكاب چنين اعمالي؛ اما با استفاده از سامانههاي
رايانهاي يا مخابراتي موجب فريب فرد يا افرادي شود و مالي از آنان تحصيل كند ،از مصاديق كلاهبرداري موضوع ماده
يك قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء ،اختلاس و كلاهبرداري مصوب ١٣٦٧است؛ مانند آنكه فردي با استفاده از
سامانههاي رايانهاي يا مخابراتي به قصد فريب با اميدوار كردن مردم به امور واهي ،افراد شركتكننده در قرعهكشي موهوم
را فريب دهد و از اين طريق وجوه آنها را تصاحب كند؛ در هر صورت ،تشخيص مصداق بر عهده قاضي رسيدگيكننده
است.