نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۲۲۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۱۰

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۲۲۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۱۰، شماره پرونده ۱۴۰۵-۲۵-۲۲۹، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۵/۲۲۹تاریخ ۱۴۰۵/۰۵/۱۰شماره پرونده ۱۴۰۵-۲۵-۲۲۹ ـ كمرداد ۱۴۰۵

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۲۲۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۱۰

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

به استحضار مي رساند در خصوص رد مال در بزه انتقال مال غير اختلاف نظر است؛ برخي عقيده دارند كه زمين يا
ملك منتقل شده به عنوان رد مال بايد به مالك اصلي مسترد شود در اين راستا دادگاه كيفري دو ميتواند در رأي
صادره تمامي معاملات صورت گرفته را باطل و اسناد تنظيم شده در اين خصوص؛ اعم از رسمي و عادي را نيز باطل
اعلام كند؛ بدون آنكه نيازي به طرح دعواي حقوقي باشد؛ اما گروهي معتقدند اين موضوع امري حقوقي بوده و دادگاه
نمي تواند در رأي كيفري در خصوص ابطال معاملات و اسناد اقدام نمايد و اين اقدام بايد از طريق طرح دعواي حقوقي
صورت گيرد.
خواهشمند است در اين خصوص اعلام نظر فرماييد و همچنين اعلام فرماييد كه آيا بين اسناد عادي و رسمي كه پس
از انتقال مال غير تنظيم شدهاند ،تفاوتي وجود دارد و يا آنكه هر دو اين اسناد از سوي دادگاه كيفري قابل ابطال است؟

پاسخ

با عنايت به اينكه مجازات قانوني بزه انتقال مال غير همان مجازات بزه كلاهبرداري است و با توجه به قسمت اخير
ماده يك قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء ،اختلاس و كلاهبرداري مصوب ،١٣٦٤دادگاه بايد ضمن صدور
حكم محكوميت مرتكب به مجازات مقرر قانوني ،نسبت به رد مال نيز حكم صادر كند .در مورد اموال غير منقول
كه در اثر ارتكاب جرم مذكور ،سند رسمي مالكيت به نام مرتكب صادر شده باشد ،از آنجا كه لازمه رد مال به
مالك ،ابطال سند مالكيت مرتكب است ،دادگاه مكلف است در خصوص ابطال آن هم حكم صادر نمايد .در مورد
اسناد عادي ،دادگاه مواجه با تكليفي نيست؛ مگر آنكه سند مذكور موضوع ماده ٢٢١قانون آيين دادرسي
دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب ١٣٧٩باشد كه وفق اين ماده اقدام ميشود.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه