مطابق ماده ٤٢٧قانون آيين دادرسي كيفري جرايم تعزيري درجه هشت و ديات كمتر از ده درصد ديه كامل لسان قطعي
و غير قابل تجديدنظرخواهي ميباشند .و در ماده ٤٢٩قانون مزبور تصريح شده است كه در مواردي كه رأي دادگاه
توأم با محكوميت به پرداخت ديه ارش يا ضرر و زيان است هرگاه يكي از جنبههاي مزبور قابل تجديدنظر يا فرجام
باشد جنبههاي ديگر رأي نيز به تبع آن حسب مورد قابل تجديدنظر يا فرجام است .حال سؤال اين است كه مثلاً ديه يا
ارش كمتر از ده درصد به همراه توهين مورد حكم محكوميت قرار گرفته است .در اين گونه موارد وقتي تجديدنظرخواهي
از كل رأي مطرح ميگردد آيا صرفاً بزه توهين قابل تجديدنظرخواهي ميباشد و ديه همچنان قطعي است؟ يا هر دو
مورد قابل تجديدنظرخواهي ميباشد؟ چرا كه در برخي رويههاي همكاران محترم قضايي تجديد ملاحظه مي"ردد صرفاً
به بزه توهين رسيدگي كرده و نسبت به ديه قرار رد تجديدنظرخواهي صادر مينمايند.
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۵۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۸
مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
استعلام
پاسخ
با عنايت به ماده ٤٢٨قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ، ١٣٩٢معيار قابليت تجديد نظر آراء دادگاههاي كيفري،
»مجازات قانوني جرم« يا »جرايمي« است كه شخص متهم به ارتكاب آن است؛ از مواد ٤٣٦ ،٤٢٩ ،٩ ،٨و تبصره
آن از قانون يادشده چنين مستفاد است كه حكم موضوع ماده ٤٢٩اين قانون در خصوص تجديد نظرخواهي تبعي؛
ناظر به وضعيتي است كه محكوميت كيفري و همراه آن ،محكوميت به پرداخت ضرر و زيان ناشي از جرم يا ديه و
يا ارش ،ناشي از ارتكاب رفتار )فعل( مجرمانه واحدي است كه به موجب قانون واجد دو جنبه )حيثيت( عمومي و
خصوصي است كه قابليت تجديد نظر هر يك از دو جنبه عمومي و خصوصي بر ديگري مؤثر است و بر عكس؛
بنابراين ،در مواردي مانند فرض سؤال كه ناظر به موارد تعدد جرم است ،قابليت تجديد نظرخواهي هر يك از جرائم
ارتكابي ،در وضعيت ديگر جرائم تاثيري ندارد و مثال مذكور در فرض استعلام )محكوميت به پرداخت ديه يا ارش
كمتر از ده درصد و محكوميت بابت توهين( از قلمرو شمول ماده ٤٢٩قانون آيين دادرسي كيفري مصوب ١٣٩٢
خروج موضوعي دارد.
دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه