نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۶۵۵ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۶

متن کامل استعلام و پاسخ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۶۵۵ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۶، شماره پرونده ۱۴۰۴-۷۶-۶۵۵، در بخش نظریات مشورتی کتابخانه حقوقی دادیار.

شماره نظریه ۷/۱۴۰۵/۶۵۵تاریخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۶شماره پرونده ۱۴۰۴-۷۶-۶۵۵ ـ حمرداد ۱۴۰۵

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۶۵۵ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۶

مرجع: اداره کل حقوقی قوه قضاییه ـ دكتر محمدعلي شاه حيدري پور

استعلام

اولاً ،آيا مي توان قرارداد را تحت عنوان يكي از عقود معين؛ اما داراي شرايط عقد معين ديگر تنظيم و منعقد كرد؟ مانند
آنكه قراردادي در قالب عقد صلح تنظيم و مقرر شود مالالصلح در قبال يك كيلو قند و يك صد ريال وجه نقد پس از
مرگ مصالح تحويل متصالح شود؛ مشروط به آنكه عوايد آن صرف امور عامالمنفعه و خيريه شود؛ آيا چنين عقدي ،عقد
صلح است و يا آنكه مطابق ماده ٧قانون تشكيلات و اختيارات سازمان حج و اوقاف و امور خيريه مصوب ١٣٦٣با
اصلاحات و الحاقات بعدي ،عقد وقف است.
ثانياً ،با وجود آنكه در قرارداد ذكري از اداره اوقاف به ميان نيامده است ،آيا اين اداره بابت اتهام خيانت در امانت،
ميتواند شكايت كيفري مطرح كند؟

پاسخ

نخست .طرفين ميتوانند با توجه به اصل آزادي قراردادها ،شروط مد نظر خود را در عقد پيشبيني كنند؛ اين شروط تا
زماني كه مشمول يكي از موارد مندرج در مواد ٢٣٢و ٢٣٣قانون مدني نباشد ،صحيح و لازمالوفا است.
دوم .صرف شرط ترتب آثار عقدي معين بر قرارداد مورد توافق طرفين؛ آنگونه كه در استعلام آمده است ،آن را از شروط
باطل و مبطل موضوع مواد ٢٣٢و ٢٣٣قانون مدني قرار نميدهد؛ همچنين چنين شرطي ماهيت عقد مشروط را نيز تغيير
نميدهد؛ بلكه صرفاً تعهداتي به تعهدات عقد اصلي )مشروط( ميافزايد و يا تعهداتي از آن كم ميكند و يا آنكه در نتيجه
آن ،امري همراه با آثار عقد اصلي محقق ميشود و مانند آن ،همچنان كه ماده ٧٥٨قانون مدني بر اين امر دلالت دارد كه
مشابهت نتايج حاصل از عقد صلح با عقدي ديگر ،ماهيت آن را تغيير نميدهد.
بنا به مراتب ،در فرض سؤال )انعقاد عقد صلح و شرط صرف عوايد اموال موضوع صلح در امور عامالمنفعه و خيريه و
تحويل اموال به متصالح پس از فوت مصالح( ،نيز با توجه به ماده ٧٥٨قانون مدني شرط مذكور ماهيت عقد صلح را
تغيير نميدهد.

دكتر محمدعلي شاه حيدري پور
اداره کل حقوقی قوه قضاییه